Achterweg-Zuid 56 – Complex ‘Grotenhof’

De bewoningsgeschiedenis wordt besproken.

Kadaster: B-2460, B-3199. Bouwjaar: 19e eeuw, herbouw 1971, nieuwbouw 2012?

Aanvankelijk bevond zich hier in de zestiende eeuw een boerenhofstede, in bezit van de fam. Van der Laen, die ook Ter Specke bezat. Waarschijnlijk bevatte de boerderij een iets fraaiere kamer, waar de eigenaar ‘s zomers kon vertoeven. Later groeide deze uit tot herenboerderij.
Dat is reeds het geval in 1640. In dat jaar gaat Grotenhof over in handen van de familie Six uit Amsterdam. Deze breidde het grondbezit dat bij de buitenplaats hoorde aanzienlijk uit. In 1765 erft Cornelis Jacob van der Lijn Grotenhof en laat het verbouwen en uitbreiden. Hij geraakt echter in financiële problemen, waardoor het landgoed uiteenvalt.
In 1793 wordt het huis tenslotte gesloopt, m.u.v. de tuinmanswoning. Van 1802 tot 1858 is Grotenhof in bezit van bloembollenkweker en –transporteur R.C. Affourtit (1775-1858). Hij introduceert de bloembollenkwekerij op Grotenhof.
Na zijn dood wordt Grotenhof verkocht aan Cecilia Maria Steengracht, die tevens eigenares was van Keukenhof en het nabijgelegen landgoed Wassergeest. In 1900 gaan landgoed Wassergeest en Grotenhof weer ieder hun eigen weg.
In 1971 komt het in handen van de heer Elout. Hij laat het negentiende-eeuwse gebouw slopen om er een nieuwe woning op te trekken. Deze lijkt echter als twee druppels water op het oude gebouw.
In 2007 verkoopt hij Grotenhof aan de heer J. Zwaan. Deze laat het huis slopen m.u.v. de bollenschuur. Het ligt in de bedoeling om een nieuw pand op te trekken dat wat meer de uitstraling zal hebben van een buitenplaats. De directe omgeving zal worden ingericht als park, zodat we kunnen stellen dat Grotenhof weer een buitenplaats zal worden in de nabije toekomst.
Complexonderdelen staan op de gemeentelijke monumentenlijst. De bollenschuur, daterend van rond 1900, valt hier onder. Achter de bollenschuur bevindt zich een gemetselde tuinmuur met steunberen.
Bijzonder is de gemetselde stenen hekpijler, die een restant is van het 18de eeuwse toegangshek. In het metselwerk enkele natuurstenen blokken. De paal is afgedekt met een zandstenen geprofileerde plaat.

Helaas is in 2010 de bollenschuur die op de gemeentelijke monumentenlijst stond illegaal gesloopt. De fraaie gemetselde hekpijler, restant van de 18e eeuwse toegangshek maar inmiddels fiks beschadigd, ligt er anno 2012 nog steeds voor oud vuil bij, maar is ondertussen herbouwd. De woning is herbouwd en veel groter geworden als het vorige huis.

De oude bollenschuur is vervangen door een hogere schuur.

Het het was in vervallen staat. Nu is het hersteld, maar groter als eerst

Tekening van Grotenhof, gemaakt door Rademaker

Bondstraat 13 – ‘Patronaatsgebouw’

Het pand werd voorheen gebruikt door de RK Volksbond. Nu is Dansschool ‘Welkom’ er gevestigd.

Kadaster: D-6186. Bouwjaar 1918. Architect: C.W. Barnhoorn.

Dit is het voormalige patronaatsgebouw van de St. Agathaparochie. Het ontwerp uit 1918 is van de hand van C.W. Barnhorn. Hij was toen nog student. In de top bevindt zich een aangesmeerde gevelsteen met: ‘PATRONAAT’, omrand door rode strengperssteen. De voorgevel wordt afgesloten met een topgevel van siermetselwerk in bloktandmotief, bekroond met stenen kruis. De zijgevels zijn in gelijke stijl uitgevoerd.

De voorkant van het patronaatsgebouw

Heereweg 211 – voorheen Pastorie Hervormde Kerk

Na de functie als pastorie was het gebouw in gebruik als tandartspraktijk. Anno 2018 kunstwinkel.

Kadaster: D-6208. Bouwjaar: 1876.

De oude pastorie isnu een antiek winkel

Heereweg 219 – Museum De Zwarte Tulp

Hier was vroeger de werkplaats van timmerman en molenmaker van de Zaal gevestigd.

Kadaster: D-7117, D-5545 en D-7123. Bouwjaar: 1903.

De huidige tuin

Heereweg 219 – Timmermanswerkplaats, nu museum De Zwarte Tulp

De vroegere tuin

Zo zag het er vroeger vanuit de lucht uit

 

Heereweg 004 – Villa ‘Noordduin’

De villa hoorde bij het  oorspronkelijk bollencomplex ‘Noordduin’ 

Kadaster: C-3667. Bouwjaar: 1907.

Villa ‘Noordduin’

Heereweg 007 – Woonhuis ‘Buitenlust’

Het is een van de eerste bollenvila’s gebouwd voor de familie Nieuwenhuizen

Kadaster: C-3334. Bouwjaar: ca. 1900.

Villa ‘Buitenlust.  is een voorbeeld van één van de eerste “bollenvilla’s van Lisse. Een vrijwel identiek huis staat op Heereweg 33, villa “Baka”. Villa “Buitenlust” is iets smaller. Beide huizen werden gebouwd voor leden van de bekende bloembollenfamilie Nieuwenhuis.
De villa “Buitenlust” werd rond 1900 gebouwd voor de bekende Dirk Nieuwenhuis (oude D). Villa Baka werd gebouwd voor zijn zoon Dirk Jr.
Het huis heeft een rijke detaillering in een eclectische stijl.

Villa Buitenlust

Heereweg 011 – Villa

Het bijzondere aan deze villa is de vorm van het rieten dak zonder goten.

Kadaster: C-3335. Bouwjaar 1928. Architect: J.C. Brand.

Villa Somalo 1914

Heereweg 028 – Villa ‘Somalo’

De villa  behoorde bij het bollenbedrijf van de fa. Driehuizen.

Kadaster: C-2553. Bouwjaar: 1914. Architect: Leen Tol sr.

Villa “Somalo” werd in 1914 ontworpen door architect Leen Tol sr. voor de heer W. Driehuizen. De naam van de villa is afgeleid van de beginletters van de echtgenote van deze eerste bewoner. Haar naam luidde Sophia Maria Louise.
De kwekersvilla maakte deel uit van het bloembollenbedrijf firma Driehuizen. Tot dit complex behoorden ook villa Rutsbo en de inmiddels tot appartementencomplex omgebouwde bollenschuur.

De villa vertoont elementen uit de Jugendstil en het neo-empire. Het entreeportiek is gekornist met een halfronde boog met meelopende houten kroonlijst. Hierboven is in een spaarveld een festoen in het pleisterwerk aangebracht. Kenmerkend zijn de gebogen erkers. Er is nog veel glas-in lood bewaard gebleven.

De villa is enige tijd in gebruik geweest als gezinsvervangend tehuis.
De villa wordt inmiddels al weer geruime tijd particulier bewoond.

Deze foto uit 1992 is gemaakt door Koos Schippers.

Nieuwbouw van de villa’s Rutsbo en Somalo

Een foto van J. van IJperen  uit 1978.

Villa Somalo 1914

De villa is uit 1914

Heereweg 033 – Villa ‘Baka’

De villa  behoorde bij het bollenbedrijf van de familie Nieuwenhuizen.

Kadaster: D-7368. Bouwjaar: 1905.

Villa Baka is een voorbeeld van een van de vroege “bollenvilla’s” van Lisse. Een vrijwel identiek huis is Heereweg 7, villa “Buitenlust”, alleen zou dat huis 60 cm smaller zijn. Beide huizen werden gebouwd voor leden van de bekende bloembollenfamilie Nieuwenhuis.

Het huis Baka dateert uit 1905. De villa Buitenlust werd rond 1900 gebouwd voor de bekende Dirk Nieuwenhuis (oude D). Villa Baka werd gebouwd voor zijn zoon Dirk Jr.

De naam Baka verwijst naar de bijbelse betekenis van Baka (Bacha) wat tranendal betekent.

Jarenlang werd, ook in de familie, aangenomen dat deze naamgeving ingegeven was door het overlijden van de 17jarige dochter van de familie Nieuwenhuis aan de Spaanse griep in 1918.

In 2012 werd Vereniging Oud Lisse gewezen op het feit dat er ansichtkaarten bestaan die deze aanname ontkrachten.

Er is bijvoorbeeld een kaart verstuurd in 1914, met als adressering Lisse, Baka. Zonder vermelding van Heereweg of Rijksweg was D. Nieuwenhuis, Lisse, Baka, voor de post blijkbaar voldoende om de kaart correct te bezorgen.

De kaart werd door Rika Nieuwenhuis, de dochter die in 1918 kwam te overleden, aan haar broer gestuurd.

De tragische dood van Rika in 1918 bevestigde zeker de naam Baka. (Dit huis is een tranendal en zal er nooit meer gelachen worden.)

Maar de vraag wanneer en naar aanleiding waarvan de naam Baka gekozen is kan op dit moment niet worden gegeven.

Het huis heeft een rijke detaillering in een eclectische stijl.

In de voortuin staat een monumentale rode beuk. Zijn omtrek is zo groot geworden dat het fraaie ronde muurtje, dat de tuin van de openbare weg scheidt, fiks bedreigd wordt.

Huize Baka

De wortels van de beuk overgroeien het historisch muurtje

Heereweg 058 – Woonhuis ‘Vianen’

Opvallende pinakel op de hoek van het balkon met stenen balustrade boven de voordeur. 

Kadaster: C-3712. Bouwjaar: ca 1910.

De voordeur