Gemeentelijke monumenten

Heereweg 377 en 379 – Dubbel woonhuis

De gevel van deze symmetrische woningen in de Bossche School heeft een ritmische horizontale geleding.

Kadaster: B-2518 en B-2355. Bouwjaar: 1954. Architect: Bureau Paardekooper en Barnhoorn.

Detail van de voordeur van nummer 77

3e Poellaan 62 – Boerderij ‘Ouderzorg’

Boerenwoonhuis met aangebouwde stal en wagenschuur.

Kadaster: E-3561. Bouwjaar: 1925. 

Het woonhuis heeft een symmetrische voorgevel en een bouwmassa van één bouwlaag met borstwering. Mansarde schilddak met de nok haaks op de weg. De stal is veel lager en heeft een bouwlaag onder een zadeldak. De gevel van het woonhuis bestaat uit rood-grauwe baksteen in halfsteensverband op een trasraam. Op de penanten ter weerszijden van de ramen op de verdieping zijn drie gepleisterde vlakken aangebracht. In die vlakken is de tekst aangebracht: OUDER 1925 ZORG.

Boerderij Ouderzorg  met 2 fraaie hekpeilers

Lisbloemstraat 26 _ Voormalig kantoor HBG (CNB)

 

De vraag is of dit gebouw een gemeentelijk monument is. Het vroegere directeurskantoor is in de Bossche stijl ontworpen met veel reliefs in muren. 

Kadaster: ? Bouwjaar: 1954, verbouwing tot woning 2016. Architect: A. Paardekooper. 

Bij de sloop van de CNB hallen werden 2 panden bespaard. Het hoofdgebouw, dat nu Floralis (of is het Flora Lis?) heet, is bij iedere Lisser wel bekend. Minder bekend is het gebouw op de hoek van de Tulpenstraat en de Lisbloemstraat. Dit gebouw was het vroegere directeurskantoor van de  HBG, later CNB. Floralis en dit directeurskantoor werden in 1954 gebouwd, nadat een brand het hele complex van de HBG verwoestte.

Wat aanspreekt aan dit ontwerp van Aad Paardekooper (1918-1991) is de afmeting, de details, de stoere uitstraling, een gebouw met een ziel en het gezellige ontwerp.

Melssen, de eigenaar, over de verbouwing: “Er moesten 2 gevels aan de kant van de hallen worden opgemetseld. We hebben ‘à la Paardekooper’  gemetseld. We hebben nieuwe stalen kozijnen gezocht met rond gebogen profielen om in de togen te passen. De glas-in-lood ‘gevel’ is totaal gerestaureerd door  nieuw lood en isolatieglas in de profielen te laten zetten in Frankrijk. Een nieuw geïsoleerd dak ligt er op met dakpannen, die op de originele pannen lijken. Ik heb zelf ook een paar elementen ontworpen, die aansloten bij de visie van Paardekooper. Zoals ruitprofielen in het metselwerk boven de nieuwe voordeur. Rondom zijn zinken goten en afvoeren geplaatst. Bovendien heb ik 4 gelaagde ruiten van de originele haldeuren weten te bewaren en deze in de nieuwe haldeuren teruggeplaatst. Qua indeling heb ik het hele gebouw een open karakter gegeven. Overal ervaar je nog steeds het authentieke ontwerp. Met name boven is de open nok een fraai gegeven met originele balken partijen. Ook is de smeedijzeren trapleuning intact gebleven. Bewust heb ik  voor het oude industriële draadglas gekozen”.

Al met al is het een gebouw gebleven en geworden waar Lisse trotst op kan zijn en dat de erepenning, die in 2016 door de VOL werd uiitgereikt, meer dan waard is.

Achterweg 09 – Villa ‘Solsiden’

Solsiden betekent zonzijde. Het dak is bijzonder.

Kadaster: C-3001. Bouwjaar ca 1910.

Villa ‘Solsiden’ werd rond 1910 gebouwd. Solsiden is Zweeds voor zonzijde. Het pand heeft een nagenoeg vierkante plattegrond. Het is twee bouwlagen hoog. De dakconstructie is samengesteld uit drie zadeldaken die in elkaar steken. De zadeldaken hebben kleine wolfeinden, die met een decoratieve piron bekroond worden. De gevels zijn opgemetseld uit rode baksteen in kruisverband en beschikken over enkele opvallende details, zoals grote houten kozijnen, geel geprofileerd glas in de bovenlichten en brede ontlastingsbogen. Het pand heeft een fraaie ingang.

In het rijkstelefoonnet van 1915 staat vermeld: ”67 Tuymelaar, J., Notaris, “Solsiden”, Achterweg. Notaris Tuymelaar was blijkbaar de 67e die in deze streek telefoon kreeg.(Haarlemmermeer, Hillegom, Nieuw Vennep, Noordwijkerhout, Sassenheim en Voorhout hoorden ook bij het Rijkstelefoonkantoor van Lisse)

Het huis heeft een bijzonder dak

Solsiden betekent zonzijde

Achterweg 14 – Woonhuis met bollenschuur

Woonhuis met achterliggende bollenschuur ( nu Acacialaan 1) van bollenteler J.W. Lefeber.
Kadaster: C-4546. Bouwjaar: ca 1920.

Van het oorspronkelijke complex van bollenschuren en woonhuis voor de familie Lefeber is rond 1920 het woonhuis vervangen door het huidige pand. Het woonhuis heeft een afgeknot overstekend schilddak. De voorgevel is symmetrisch.
Er zijn mooie originele schuifvensters met glas-in-lood in de bovenlichten. Boven de vensteropeningen dubbelsteens strekken met natuurstenen sluitsteen en gele baksteen. Een ijzeren hekwerk, voorzien van Franse lelies, vormt de erfafscheiding met de openbare weg. Op de erfafscheiding langs de vaart staat een oude beukenhaag.

De voorgevel heeft een symmetrische vorm

Achterweg-Zuid 50 – Woonhuis ‘Ter Specke’

Op deze plaats stond ooit het 15e eeuwse ‘Leengoed Ter Specke. Bij nieuwbouw in 1954 werden de oude stenen gebruikt.

Kadaster: A-1265. Bouwjaar: 1954. Architect: Leen Tol Jr.

De naam Specke wordt voor het eerst genoemd in een akte uit 1329, waarin Dirck van der Specke door de Hollandse graaf met een stuk grond wordt beleend. In 1416 is sprake van een ‘woningh’.
Rond 1600 werd er een nieuw huis gebouwd, dat rond 1730 werd verbouwd en uitgebreid met twee bouwhuizen. Op een anonieme tekening van circa 1730 is de voorzijde weergegeven. Te zien is een herenhuis dat op het eerste gezicht een achttiende-eeuwse indruk maakt, maar de kruisvensters met daarboven ontlastingsbogen zijn terug te voeren op het gebouw van rond 1600. Het huis zou, gezien de onderkeldering van het zuidelijke gedeelte, een boerderij met herenkamer kunnen zijn geweest. Op de tekening staat direct ten zuiden van het huis een boerderij.
Kort na 1740 is het complex afgebroken

Wat van het oude complex nog rest is het koetshuis (nr. 52)

Achterweg Zuid 50 is gelegen op een restant van een binnenduin gelegen.
In 1954 werd hier door architect Leen Tol Jr een woning neergezet. Hierbij werd gebruik gemaakt van de stenen van de oude boerderij die er stond.

De voorgevel bestaat uit een tuitgevel met asymmetrische gevelindeling. Rechts in de voorgevel bevindt zich een verhoogde ingang, die door middel van een bakstenen trap bereikbaar is. Boven de vensteropeningen zijn ontlastingsbogen met geboorte- en sluitstenen verwerkt. De zijgevels zijn eveneens asymmetrisch opzet van met gevelopeningen op verschillende hoogteniveaus.
De gevels zijn opgebouwd uit rode baksteen in onbekend verband. Op de begane grond zijn links in de gevel twee vensteropeningen aangebracht, door een smalle muurdam van elkaar gescheiden. Rechts in de voorgevel bevindt zich een verhoogde ingang met brede houten deuromlijsting. Op de eerste verdieping zijn drie vierkante vensteropeningen aangebracht. Op de zolderverdieping bevindt zich een kleine vensteropening. Boven het zolderraam is de steen met de naam Huijs Ter Specken ingemetseld. Deze steen in in 1946 bij opgravingen teruggevonden. De steen is afkomstig van het statige huis dat voor de boerderij op het binnenduin stond.

Tekening uit de Rijnlandse gezichten

Het keermuurtje is nog authentiek

Rechts is de woning, links het voormalige Koetshuis

Huis ter Specke

Achterweg-Zuid 51 – Woonhuis met bollenschuur

Woonhuis en bollenschuur vormen één bouwmassa. Het is een mooi voorbeeld van bloembollenerfgoed.

Kadaster: B-2952 en B-2953. Bouwjaar: 1909.

De symmetrische voorgevel is opgetrokken in rode baksteen in kruisverband. Er zijn gepleisterde spekbanden ter hoogte van de boven-, wissel- en onderdorpels. In de voorgevel anderhalfsteens rollagen met gepleisterde aanzetstenen boven de gevelopeningen. Eenvoudige rechte muurankers in de zijgevel. De dakgoot is op klossen.
In de top ter weerszijden van het venster het bouwjaar (1909) op een gepleisterd vlak.
Het pand is al lang in de familie en puntgaaf onderhouden. De heer Romijn ontving in 2009 de erepenning van de Vereniging Oud Lisse voor zijn pand.
Deze penning wordt jaarlijks toegekend aan personen die hun historische pand op een buitengewone manier hebben opgeknapt en daardoor een bijdrage leveren aan het behoud van historisch waardevolle panden in Lisse.

Deze woning is uit 1909 is puntgaaf onderhouden

Deze woning staat aan de bollenschuur vast

 

 

Achterweg-Zuid 56 – Complex ‘Grotenhof’

De bewoningsgeschiedenis wordt besproken.

Kadaster: B-2460, B-3199. Bouwjaar: 19e eeuw, herbouw 1971, nieuwbouw 2012?

Aanvankelijk bevond zich hier in de zestiende eeuw een boerenhofstede, in bezit van de fam. Van der Laen, die ook Ter Specke bezat. Waarschijnlijk bevatte de boerderij een iets fraaiere kamer, waar de eigenaar ‘s zomers kon vertoeven. Later groeide deze uit tot herenboerderij.
Dat is reeds het geval in 1640. In dat jaar gaat Grotenhof over in handen van de familie Six uit Amsterdam. Deze breidde het grondbezit dat bij de buitenplaats hoorde aanzienlijk uit. In 1765 erft Cornelis Jacob van der Lijn Grotenhof en laat het verbouwen en uitbreiden. Hij geraakt echter in financiële problemen, waardoor het landgoed uiteenvalt.
In 1793 wordt het huis tenslotte gesloopt, m.u.v. de tuinmanswoning. Van 1802 tot 1858 is Grotenhof in bezit van bloembollenkweker en –transporteur R.C. Affourtit (1775-1858). Hij introduceert de bloembollenkwekerij op Grotenhof.
Na zijn dood wordt Grotenhof verkocht aan Cecilia Maria Steengracht, die tevens eigenares was van Keukenhof en het nabijgelegen landgoed Wassergeest. In 1900 gaan landgoed Wassergeest en Grotenhof weer ieder hun eigen weg.
In 1971 komt het in handen van de heer Elout. Hij laat het negentiende-eeuwse gebouw slopen om er een nieuwe woning op te trekken. Deze lijkt echter als twee druppels water op het oude gebouw.
In 2007 verkoopt hij Grotenhof aan de heer J. Zwaan. Deze laat het huis slopen m.u.v. de bollenschuur. Het ligt in de bedoeling om een nieuw pand op te trekken dat wat meer de uitstraling zal hebben van een buitenplaats. De directe omgeving zal worden ingericht als park, zodat we kunnen stellen dat Grotenhof weer een buitenplaats zal worden in de nabije toekomst.
Complexonderdelen staan op de gemeentelijke monumentenlijst. De bollenschuur, daterend van rond 1900, valt hier onder. Achter de bollenschuur bevindt zich een gemetselde tuinmuur met steunberen.
Bijzonder is de gemetselde stenen hekpijler, die een restant is van het 18de eeuwse toegangshek. In het metselwerk enkele natuurstenen blokken. De paal is afgedekt met een zandstenen geprofileerde plaat.

Helaas is in 2010 de bollenschuur die op de gemeentelijke monumentenlijst stond illegaal gesloopt. De fraaie gemetselde hekpijler, restant van de 18e eeuwse toegangshek maar inmiddels fiks beschadigd, ligt er anno 2012 nog steeds voor oud vuil bij, maar is ondertussen herbouwd. De woning is herbouwd en veel groter geworden als het vorige huis.

De oude bollenschuur is vervangen door een hogere schuur.

Het het was in vervallen staat. Nu is het hersteld, maar groter als eerst

Tekening van Grotenhof, gemaakt door Rademaker

Bondstraat 13 – ‘Patronaatsgebouw’

Het pand werd voorheen gebruikt door de RK Volksbond. Nu is Dansschool ‘Welkom’ er gevestigd.

Kadaster: D-6186. Bouwjaar 1918. Architect: C.W. Barnhoorn.

Dit is het voormalige patronaatsgebouw van de St. Agathaparochie. Het ontwerp uit 1918 is van de hand van C.W. Barnhorn. Hij was toen nog student. In de top bevindt zich een aangesmeerde gevelsteen met: ‘PATRONAAT’, omrand door rode strengperssteen. De voorgevel wordt afgesloten met een topgevel van siermetselwerk in bloktandmotief, bekroond met stenen kruis. De zijgevels zijn in gelijke stijl uitgevoerd.

De voorkant van het patronaatsgebouw

Heereweg 211 – voorheen Pastorie Hervormde Kerk

Na de functie als pastorie was het gebouw in gebruik als tandartspraktijk. Anno 2018 kunstwinkel.  Het gebouw staat bekend onder de naam De Oude Pastorie.

Kadaster: D-6208. Bouwjaar: 1876.

De oude pastorie isnu een antiek winkel

 

De Oude Pastorie