Nieuws van de Vereniging Oud Lisse en nieuws uit de omgeving die relevant is voor VOL

Gevolgen van de Eerste Wereldoorlog in Lisse



Ongeveer vijfhonderd Belgische vluchtelingen werden tussen oktober 2014 en januari 2015 ni Lisse opgevangen.

Sporen van vroeger (LisserNieuws)

29 januari 2019

door Nico Groen

In november 1918 werd eindelijk de vrede getekend van de Eerste Wereldoorlog.  Hoewel Nederland neutraal was, had deze oorlog heel veel gevolgen voor Nederland. Wat heeft Lisse van deze oorlog gemerkt? Zoals bekend was er in die tijd veel armoede. Dus ook in Lisse, vooral omdat de bloembollen toen niets waard waren. De werkgroep Genealogie en

Historie van de Cultuur-Historische Vereniging Oud Lisse vroeg zich af welke gevolgen er nog meer waren voor de Lissese gemeenschap. Zij heeft het archiefmateriaal uit het gemeentearchief bestudeerd. Het bleek dat Lisse enige tijd veel Belgische vluchtelingen heeft opgenomen.

Vijfhonderd vluchtelingen in Lisse

Ongeveer vijfhonderd Belgische burgervluchtelingen werden tussen begin oktober 1914 en half januari 1915 in Lisse opgevangen. De Duitse legers waren op 4 augustus 1914 België binnengevallen met het plan om Frankrijk te veroveren. Daarmee begint in dit deel van Europa de Eerste Wereldoorlog. Als gevolg van de inval zoeken Belgische burgervluchtelingen massaal een veilig heenkomen in zuidelijk Nederland. Voor hun opvang wordt ook al snel een dringend beroep gedaan op andere noordelijke gemeentes. Dus ook op de gemeente Lisse. Op zaterdagavond 10 oktober 1914 staan bijna vijfhonderd mannen, vrouwen, opgeschoten jongens, schoolmeisjes en een heleboel kleine kinderen op het winderige station van Lisse. De Lisser dagbladcorrespondent Arie Raaphorst beschrijft de betreurenswaardige aanblik van de stoet Belgische vluchtelingen die Lisse binnenkomt onder andere met: ”…want behalve wat zij aan het lijf hadden, waren ze van alles beroofd. Alles hadden zij achter moeten laten. Slechts een paar dieren zijn meegekomen, zoals een poesje, drie konijntjes in een kistje, een klein smoushondje in de armen van een van de jongetjes”.

Het Steuncomité Lisse draait op dat moment overuren. De eerste noodopvang is vooral in de katholieke jongensschool aan de Heereweg, maar al binnen enkele dagen worden de meeste vluchtelingen ondergebracht bij Lissers thuis. Zij die gastvrijheid bieden, krijgen hiervoor een vergoeding toegezegd. De bewaard gebleven documenten geven een behoorlijk goed beeld van die tijd.

Kort na de val van Antwerpen worden de burgervluchtelingen door hun stadsbestuur opgeroepen weer terug te keren. Daar zou het inmiddels veilig genoeg zijn. De vluchtelingen  willen graag naar huis, maar durven eigenlijk nog niet. Toch keren eind oktober 1914 al achtentwintig vluchtelingen vanuit Lisse naar Antwerpen terug.

Der overheid stimuleerde  opvang in goedkopere centra in plaats van bij particulieren. Daarom werden de overgebleven vluchtelingen uit Lisse naar Gouda overgebracht. Zij vertrokken op zaterdagmiddag 9 januari 1915 per trein vanaf het station van Lisse. Voor ‘vrijen overtocht’ en ‘overbrenging hunner goederen naar het station’ werd gezorgd. Daarmee kwam er een einde aan een korte maar turbulente periode.

Bovenstaande is ontleend aan een uitvoerig artikel van Laura Bemelman in het tijdschrift voor familiegeschiedenis Gen. Magazine, nummer 4 van december 2014. Dit artikel staat ook op de website van de VOL, te bekijken met de volgende link https://oudlisse.nl/historie/7658/ .

De enige foto die herinnert aan het verblijf van de Belgen in Lisse: vluchtelingen op de trap van het Gemeentehuis. Part. Coll Het is voor zover bekend de enig bewaard gebleven beeldherinnering aan de vluchtelingen die tijdelijk in het dorp hebben gewoond.

Lezing op dinsdag 15 januari 2019 door Menno Dijkstra (archeoloog Universiteit Amsterdam)

Cultuur-Historische Vereniging Oud Lisse
Secretariaat 1e Havendwarsstraat 4
2161 HG Lisse
Email: info@oudlisse.nl

Het bestuur van de Vereniging Oud Lisse nodigt leden en belangstellenden uit voor de lezing op dinsdag 15 januari 2019 door Menno Dijkstra (archeoloog Universiteit Amsterdam).

“TERUG NAAR DE TIJD VAN KAREL DE GROTE”

De laatste jaren wordt er door archeologisch onderzoek steeds meer bekend over de vroege middeleeuwen. In die periode werd, na het vertrek van de Romeinen, de kiem gelegd voor het huidige Nederland.
In 2013 leverden opgravingen te Leiderdorp spectaculaire resultaten op: in het bijzonder voor de Karolingische tijd (de periode tussen 750 en 900 na Chr.).
Een dikke afval laag in een voormalig zijriviertje van Leiderdorp leert ons veel over het dagelijks leven in die periode.
De conservering van de vele vondsten bleek nog bijzonder goed te zijn. Zo werden niet alleen munten, sieraden, wapens en een ‘schatbuidel’ van een speldmaker opgegraven, maar ook allerlei gereedschappen en sleutels, houten voorwerpen, stukken touw, leer en kammen gemaakt van hertshoorn.
Zo ontstaat een boeiend beeld van het dagelijks leven van boeren-handelaren langs de Oude Rijn. Hun bedrijvigheid was ook van belang voor de duinstreek. Want hoe kwamen dorpen zoals Lisse toen aan goederen van buiten? En wat hadden ze hiervoor te bieden?

Plaats: De Vergulde Zwaan, 1ste Havendwarsstraat 4, Lisse
De zaal is open vanaf 19.30 uur en de lezing begint om 20.00 uur.
Niet-leden betalen € 3,00 entree.
Na afloop is er gelegenheid om met elkaar te toosten op 2019
Nadere informatie per e-mail: info@oudlisse.nl

Gelukkig nieuwjaar 2019!!

 

Cultuurhistorische Vereniging Oud Lisse wenst iedereen de beste wensen voor 2019 !

Nostalgische filmvertoning 27 november 2018

Lezing op 16 oktober 2018 over de Familie Veldhuyzen van Zanten

                                                                                                                                                     

Het bestuur van de Vereniging Oud Lisse nodigt leden en belangstellenden uit voor een lezing op dinsdag 16 oktober 2018 door:

Arie Dwarswaard

“Familie Veldhuyzen van Zanten”

De familie Veldhuyzen van Zanten is al ruim twee eeuwen een begrip in de Bloembollenstreek. Vooral in de bloembollenteelt en -handel heeft de familie naam gemaakt.

Vorig jaar verscheen het boek “Van vader op zoon”, geschreven door Arie Dwarswaard. Dit boek gaat in het bijzonder over de familie Veldhuyzen van Zanten, die vijf generaties actief was rondom kwekerij Veelzorg aan de Stationsweg in Hillegom. In het boek besteedt hij echter ook enige aandacht aan het bredere verband van de familie.

Dinsdag 16 oktober zal hij het verhaal van deze familie komen vertellen. Wie was de eerste Veldhuyzen van Zanten, wie gingen er in de bollen, en hoe zit het met de Lissese tak?

Op die vragen zal hij deze avond antwoord geven,

Plaats: De Vergulde Zwaan, 1ste Havendwarsstraat 4, Lisse

De zaal is open vanaf 19.30 uur en de lezing begint om 20.00 uur.

Niet leden betalen € 3,00 entree.

Na afloop is er gelegenheid om gezellig na te praten onder het genot van een drankje!

Nadere informatie per e-mail: info@oudlisse.nl

Helmi Beijsens-Berg, Secretaris

De schuur van Veldhuyzen van Zanten in Hillegom. Foto: CHG Bollenstreek

Pestdokter met hoed

Lezing op 18 september 2018 – De pest en andere besmettelijke ziekten in Lisse

Op 18 september 2018 houdt Arie de Koning een lezing over “De pest en andere besmettelijke ziekten in Lisse” .

32ste Open Monumentendag op 8 september 2018

Op zaterdag 8 september 2018 is het voor de 32e keer Open Monumentdag in Lisse. Ook deze keer zijn tal van monumenten gratis toegankelijk voor het publiek. Een brochure met een fietsroute langs 22 locaties is vanaf 22 augustus 2018 beschikbaar bij gemeentehuis, VVV, bibliotheek, Floralis, Volksuniversiteit en de Jumbo in de Poelpolder.

Lezing – Kleine en grote kaarten van Lisse en omgeving

Op 15 mei 2018 houdt de historisch cartograaf dr. Paul van den Brink, een lezing over “Kleine en grote kaarten, van Lisse en omgeving” .

Cursus archiefviewer

Sinds kort heeft VOL de beschikking over de Archiefviewer van het Kadaster. Met de Kadaster archiefviewer kan online onderzoek gedaan worden in de openbare registers van het Kadaster. Leden van VOL gaan op cursus.