De H.H. Engelbewaarderskerk te Lisse.

Het ledental van de Lissese Sint Agathaparochie is in de loop der tijd sterk gestegen. Zo was er in het eerste kwart van de twintigste eeuw een grote rooms-katholieke gemeenschap gevestigd in de buurtschap ‘de Engel’ en in de omgeving van de Hoofdstraat en de 3^e Poellaan. Het groeiende ledental leidde ertoe dat Mgr. J.D. J. Aengenent, bisschop van Haarlem, op initiatief vanuit de Sint Agathakerk op 29 december 1928 opdracht gaf aan de uit Den Haag afkomstige kapelaan N.W. Sentenie om een nieuwe parochie te stichten tussen Lisse en Sassenheim: de H.H. Engelbewaardersparochie. De nieuwe parochiegrenzen werden overigens niet zonder meer geaccepteerd, want de Sassenheimse Pancratiusparochie dreigde de kapitaalkrachtige familie P. van Reisen aan de nieuwe parochie te verliezen. Het schijnt zelfs dat pastoor Thus van Sassenheim na de mis het volgende heeft gebeden: En gij vorst der Hemelse legerscharen drijf Sentenie en andere boze geesten die tot verdeling van de parochie rondgaan met uw Goddelijke kracht naar Den Haag terug

Door tussenkomst van de bisschop van Haarlem zijn de gemoederen echter weer snel tot bedaren gebracht. Bouwpastoor Sentenie kwam vervolgens snel in actie en vond “een schitterend terrein, gelegen bij de Beekbrug”. Hij vond bovendien de eigenaars, het echtpaar Wilhelmus Heemskerk en Maria Hoogduin, bereid het perceel te schenken! De kerk werd ontworpen door architect Jan Stuyt, die daarbij uitging van een schets die door de pastoor was gemaakt. Behalve een kerk werden er ook een broeder- en een zusterklooster, een pastorie en twee lagere scholen gebouwd (de Wilhelmusschool voor jongens en de Annaschool voor meisjes). De beide lagere scholen zijn later samengevoegd tot de rk basisschool ‘Beekbrug’.

Tijdens de bouwwerkzaamheden werden de kerkdiensten gehouden in een houten noodkerk, die op 18 september 1929 werd ingewijd. Een dag later waren alle zitplaatsen reeds verkocht; de noodkerk bleek te klein. Vijf dagen later startte men daarom met de uitbreiding. Deze noodkerk werd later gebruikt als verenigingsgebouw en tegenwoordig staat het bekend onder de naam ‘de Kleine Engel’. Het contract voor de bouw van de hoofdkerk en de pastorie werd op 7 maart 1930 getekend en al in het najaar 1930 konden pastoor en kapelaan hun pastorie betrekken! Op 2 oktober 1931 werd de kerk geconsacreerd door Mgr. Aengenent. Voor deze feestelijke vrijdag verleende hij tevens dispensatie van de onthoudingswet (voor de jongeren onder u: vroeger mocht men op vrijdag geen vlees of vleesjus consumeren).

Het hele complex was-in twee jaar tijd gerealiseerd! Het mondde echter wel uit in een hoge financieringslast, die in die tijd (beurskrach New York 1929, hoge werkloosheid) eigenlijk niet te dragen viel. Al gauw lieten zich tekorten voelen. Om extra inkomsten te genereren teelden de kerkmeesters in die jaren onder andere bollen, die vervolgens werden geveild. De totale schuld ging naar het half miljoen gulden, een voor die tijd astronomisch bedrag. Ook pastoor Sentenie ging het somber inzien en noemde 1934 “het jaar van het financiële debacle”. Faillissement dreigde, maar kon met de nodige inspanningen gelukkig worden voorkomen.

Het 25-jarig bestaan werd gevierd met de plaatsing van een nieuwe kruisweg. De feestelijke viering op 19 september 1954 werd een grootse plechtigheid. In 1954 werd tevens het ‘Mandement van de bisschoppen’ uitgevaardigd waarin werd verklaard dat het verboden was om lid te zijn van een niet-katholieke vereniging. In de Engel maakte men zich hier niet zo druk om. Ten eerste was de Engel praktisch geheel rooms­katholiek, ten tweede leefde men nog zo in een besloten gemeenschap dat weinig mensen dachten aan een andere vereniging. En ten derde hadden de broeders het verenigingsleven goed onder controle. Deining ontstond er wel door de nieuwe plaatsing van het altaar, waardoor de priester de mis las met het gezicht naar het volk. De ‘broeders van de Beek’ (zoals ze ook wel werden genoemd) stonden zeer hoog aangeschreven, maar in 1963 zorgden ze toch even voor opschudding: Broeder-overste trad uit en ging trouwen met een meisje uit de Engel! Tegelijkertijd traden ook twee andere broeders uit. In het bisdom ontstond een priestertekort, en toen kapelaan Schlatmann vertrok werd hij niet opgevolgd. Geleidelijk werden de functies van de broeders door leken overgenomen. Hun bindende werking in het verenigingsleven ging daarmee definitief verloren. Het aantal jonge parochieleden liep in de jaren zestig steeds verder terug. De vergrijzing van de buurtschap de Engel had eigenlijk een impuls nodig van nieuwbouw voor jonge gezinnen. In 1970 stak de Provincie nog een stokje voor de zo gewenste uitbreiding, maar in 1989 werd er dan toch een nieuwe wijk gebouwd op de plek waar voorheen Huis Ter Beek stond.

Tegenwoordig vormt de H.H. Engelbewaardersparochie nog altijd een wezenlijk onderdeel van de buurtschap de Engel. Wel heeft men de parochiale zelfstandigheid prijs moeten geven, aangezien de Sint Agathaparochie, de M aria parochie en de H.H. Engelbewaardersparochie op 1 januari 2006 zijn gefuseerd tot de R.K. Lissese Parochiegemeenschap Sint Agatha.