Dever 650 jaar: slag bij Warns
Sporen van vroeger
3 februari 2026
door Nico Groen
Ridder Reinier Dever of d’Ever bouwde hoogst waarschijnlijk in 1376 donjon Dever, nu 650 jaar geleden. Zijn vader was ridder Gerardus Ever ook wel Gherit van Ever genoemd. Die was enkele jaren houtvester van Holland. Hij deed ook mee aan de slag bij Warns in 1345 en overleed daar.
Na zijn dood heeft zijn vrouw Clara ook wel Claeren genoemd een vastgesteld lijftocht (een soort pensioen) gekregen. Zij hadden vier kinderen. Op de eerste plaats zijn zoon Reinier, die later de donjon zou bouwen. Verder was er een zoon Wouter, waarvan na 1355 geen documenten zijn teruggevonden. De namen van zijn dochters waren Liesbeth en Marie. Liesbeth trouwde met Jan Aernt, die rentmeester van de graaf van Holland was. Onze Reinier was dus een zwager van de rentmeester van de graaf, wat een belangrijke positie was.
Graven van Holland
Graaf Willem III (1287 – 1337) was in 1315 erkend als heer van Friesland. De Hollandse graven waren in die tijd uit op meer macht en wilden hun oppergezag claimen door invoering van belastingheffing en algehele controle op de rechtspraak in Friesland. Van een werkelijke uitoefening van zijn macht kwam echter heel weinig terecht. Hij werd Willem de Goede genoemd. De krijgshaftige graaf Willem IV (1307 – 1345) ging echter veel voortvarender te werk dan zijn in 1337 overleden vader. Hij werd niet voor niets Willem de Stoute (=dapper) genoemd. Nadat onderhandelingen waren mislukt omdat de concessies die de graaf eiste voor de Friese elite onaanvaardbaar waren, maakte de graaf aanstalten heel Westerlauwers Friesland te onderwerpen. De Lauwers was een riviertje dat voor een deel de grens vormde tussen wat nu de provincies Friesland en Groningen is. Het riviertje was de naamgever van het tegenwoordige Lauwersmeer.
Oorlog
Foto: Graaf Willem IV, geromantiseerd portret
Graaf Willem IV voelde zich in 1345 sterk genoeg om de Friezen nu voorgoed tot onderwerping te dwingen. Graaf Willem IV en zijn oom heer Jan van Beaumont stelden zich in Enkhuizen aan het hoofd van de Hollandse vloot om zich naar Stavoren te begeven. De vloot bestond uit een schitterende groep ridders en knapen. Op de Zuiderzee werd de vloot door een flinke storm uit elkaar geslagen. Jan van Beumont landde inderdaad bij Stavoren, maar werd teruggedreven en gewond naar de schepen gedragen. Graaf Willen IV landde iets oostelijker bij Warns. Geharnast, maar zonder paarden, trokken ze brandschattend op om bij Stavoren bij het Sint Oduphusklooster een sterke vesting te maken. De plaatselijke bevolking had echter een hinderlaag voorbereid en in het moerassige landschap werden de Hollanders verpletterend verslagen. In een vreselijk gevecht werd het leger van de graaf met Het neusje van de zalm van de Hollandse adel in de pan gehakt. De schepen keerden terug zonder de graaf. Onder de lange lijst van ridders, die 26 september 1345 bij Warns het leven lieten, stond ook de naam Gerardus Ever. In Friesland wordt deze dag nog steeds op het Rode Klif bij Stavoren herdacht, symbool van de Friese vrijheidsstrijd.
