Hart voor historie (9): Mariakerk, ‘Dit unieke bouwwerk is van grote architectonische waarde’

Wilma van Velzen 

De Lisser 2007 LOKAAL; Hart voor historie

LISSE – De Mariakerk aan de Nassaustraat is het meesterwerk van de Lissese architect Aad Paarde-koper. Met name in de eerste helft van de twintig­ste eeuw drukte deze be­vlogen bouwkunstenaar zijn stempel op het dorp. Van zijn ontwerp zijn ook de woningen van Volksbe­lang in de Koningstraat, het voormalige CNB-ge-| bouw in de Tulpenstraat | (toen HBG geheten), de j Dominicus Savio School en de St. Willibrordschool.

De Mariakerk is niet alleen in architectonisch opzicht opmer­kelijk, ditzelfde geldt haar roemrijke geschiedenis. De eerste plannen voor ‘het stich­ten van een derden Rooms Ka­tholieke Kerk met scholen’ da­teren van 12 maart 1950. De bouwkosten werden op 350.000 gulden begroot, een voor die tijd enorm bedrag. Parochianen uit Lisse en Lisserbroek droegen flink bij. Op 21 augustus 1950 werd kapelaan Staadegaard uit Amsterdam door het bisdom Haarlem aan­gesteld als ‘bouwpastoor’, de heren Barnhoorn uit Lisse en Paardekoper uit Oegstgeest als architect (onder supervisie van de broers Van der Laan).

Kruiswegstatie

lDe bouwwerkzaamheden ver­liepen voorspoedig. Op 29 december 1951 kon de eerste steen worden gelegd, gemaakt door de bekende beeldhouwer Niels Steenbergen uit Teteringen. In april 1952 werd de vlag in top gehesen. Na afronding van de bouwwerkzaamheden schafte men de kruiswegstatie aan. Ene Toorop was hiervan de maker, en deze waren af­komstig uit de Lourdeskerk in Scheveningen. De klok kwam van de bekende klokkengieter Petit. De Mariakerk werd op 22 augustus 1952 op plechtige en feestelijke ingewijd door de bisschop van Haarlem, monsigneur J. Huibers. Geen klei­nigheid; naar verluid begonnen de plechtigheden om 07.30 uur en duurden ze voort tot na het middaguur. Vervolgens werd kapelaan Staadegaard benoemd als pas­toor en kreeg hij kapelaan Bijnsdorp uit Weesp als assis­tent toegewezen. Gezamenlijk hebben zij de eerste schreden voor de parochie van het Onbe­vlekt Hart van Maria gezet, waarop parochianen uit Lisse en Lisserbroek waren aange­wezen. Vele jaren was de Mari­akerk het kloppend hart van hun geloof. Des te groter was daarom de klap toen de ze hoorden dat hun kerk slachtof­fer was geworden van de he­dendaagse ontkerkelijking. De grote terugloop van het aantal kerkgangers en een chronisch tekort aan priesters lagen hier ten grondslag. Op 17 maart 2007 viel het doek definitief en werd de Mariakerk  uit ere­dienst onttrokken. Op gepaste wijze werd daarbij het heilige sacrament volgens traditioneel gebruik in processie overge­bracht naar de St. Agathakerk.

Herbestemming

Thans buigt een werkgroep zich over een passende herbe­stemming van het kerkgebouw. Een uitvaartcentrum is geop­perd, maar financieel bleek dit niet haalbaar. Onder auspiciën van het bisdom wordt de zoek­tocht voortgezet. Frits Treffers pleit ervoor alles op alles te zetten om de Mariakerk voor het nageslacht te behouden. ‘Men beseft niet, wat een uniek bouwwerk het dorp hiermee in handen heeft. Het is van zeer grote architectonische waarde; het paradepaardje uit het oeu­vre van Paardekoper. Hier is overduidelijk een perfectionist aan het werk geweest, die open stond voor moderne construc­ties en schitterende details.’

Frits Treffers, medeoprichter van Vereniging Oud Lisse (VOL), schrijft tien weken lang deze column

Zo’n dertig jaar geleden leerde ik architect Aad Paardekooper kennen op zijn kantoor in Voorhout. Hij vertelde mij, dat hij aan de overkant woonde, in een door hem gerenoveerde boerderij. Ik werd uitgeno­digd om een paar door hem ontworpen gebouwen sa­men te gaan bekijken. En dat waren er heel wat. Hier­van viel in het bijzonder de kwaliteit en diversiteit op. Vooral de. Mariakerk heeft een enorme indruk op mij gemaakt. Ook de niet ver daarvan gelegen Dominicus Savio School is weer zo een bijzonder gebouw. Je her­kent zijn stijl in deze en de andere. Ik kon merken, dat hij een principieel en des­kundig persoon was. Ie­mand die erg betrokken was bij al zijn projecten. Paardekooper heeft ook een grote inbreng gehad in de registratie van de waarde­volle panden in Lisse. Zijn vakbekwame oud-medewer­kers, de heren Maes en Mosseveld, verzetten veel werk om de registratie uit te werken. Uit verhalen van de zoon van Paardekooper, die een boek over hem schrijft, vernam ik, dat hij in Lisse vooral met de heer Barn­hoorn lange tijd samenwerk­te. Nadat hij in 1936 naar de TH in Delft was gegaan, kon Paardekoper pas in 1948 zijn studie afronden, omdat hij in 1943 in bezet Nederland weigerde een Ariërverklaring te tekenen. Paardekoper is vooral beïn­vloed door hoogleraar Grandpré Molière, een goed katholiek, zoals ook hij was.

Frits Treffers