HONDERJARIGE ECHTELIEDEN UIT HILLEGOM, LISSE EN SASSENHEIM; De rommeling. (38)

Door Alfons Hulkenberg

Overgenomen uit “Lisse: De Rommeling” uit 1981. Repro-Holland B.V. Alphen aan de Rijn

Dat vroeger de mensen gemiddeld niet zo oud werden als thans is algemeen bekend. Toch waren er ook altijd een aantal bijzon­der hoogbejaarden, ook in de huidige bloembollenstreek. In Sassenheim leefde in de 18de eeuw het echtpaar Paulus Vincent en Barbara Jansen. In 1794 heeft Is. de Witt Jzn van hen naar Wijbrand Hendriks een kopergravure gemaakt! J. van Walré rijmde daarbij het volgende:

“Een oud dragonder² van vier meer dan honderd jaar,

Die onbezeerd ontsnapte aan menig doods­gevaar,

Een vrouw op twee na zo oud als bestevaar,

Die al haar kinderen zag zetten op de baar,

Drie vierde van ene eeuw zijn deze twee een paar,

Zijn nog gezond en fris, nog vrolijk kant en klaar.

Zij leven tot dit uur genoeglijk met elkaar.

Zeg lezer, is dit niet van alle kanten raar?”³

Ook in Hillegom en Lisse blijkt zulk een bejaard echtpaar geboren te zijn. De be­faamde Pieter Schrijver alias Petrus Scriverius, de bouwer van het huis Uytemeer te Lisse⁴, maakte in 1618 of 1619 een derge­lijk rijm, dat omgezet in moderne spelling hier moge volgen.

“Zeldzame ende merkwaardige, gedenk­waardige ouderdom van man en wijf

tot Delft in Holland in ’t jaar 1605

gestorven, die te samen in echten* staat geleefd hadden 75 jaren,

van de Magistraat op stadskosten begraven.

Als men duizend zeshonderd ende vijf heeft geschreven

Den een en twintigste Januari, weerdig te verklaren,

Heeft Antonis Corneliszoon de wereld begeven⁶,

Als⁷ hij die beleefd had één meer als honderd jaren.

En Meynsgen⁸ Huyghen, zijn huisvrouw, most ook van hier varen

weinig (drie) uren na hem, 99 jaar oud.

Hij van Lis en zij van Hillegom geboren,

Wettelijk over⁹ 75 jaren gehouwd¹⁰,

Zijn beiden op den 22sten (in alder eenvoud)

Door last des Magistraats, die haar consent daartoe gaven¹¹,

Ter eren harer ouderdom, die zo lang waren getrouwd,

Binnen Delft overluid en in de Nieuwe Kerk begraven.

Drie rijke wonderen merkt men in deez’ twee, arm van haven¹², 

Dat’s, dat ze beiden deez’ weldaad hier hebben verworven, fijn:

Zo lang geleefd, zo lang gehouwd en gelijk gestorven zijn.”¹³

1. Gemeentearch. Leiden, LPV 84400.
2. Dragonders zijn de manschappen der lichte cavallerie, het “paardevolk”. Ze heten zo, omdat ze in vroeger tijd in Engeland een draak (dragon) in het wapen voerden.
3. Barbara Jansen stierf op 21 december 1796, “oud ge­worden 104 jaren”. Ze werd “pro Deo” ofwel “van de armen” begraven.
4. Zie Leids Jaarb. 1973, blz. 129 e.v. De bewuste steen is in september 1975 overgebracht naar Lisse en in­gemetseld in de muur der Christelijke Mavoschool “Uitermeer”, juist staande ter plekke van Scriverius’ buitenplaats.
5. echtelijken
6. is overleden
7. Toen
8. Mijntje, Wilhelmina
9. meer dan
10. gehuwd, getrouwd
11. De overheid gaf daartoe toestemming.
12. have, bezit
13. “Alg. ophelderende Verklaring van het oude letter­schrift” (1818), blz. 53.