Berichten

Grenspalen te Lisse

Grenspalen te Lisse

Wandel- en fietsroutes langs monumenten in Lisse

Wandel- en fietsroutes langs monumenten in Lisse

Ledenprijs EUR 9,50 / Prijs niet-leden EUR 12,50

Wandel- en fietsroutes langs bomen in Lisse

Wandel- en fietsroutes langs bomen in Lisse

Ledenprijs EUR 9,50 / Prijs niet-leden EUR 12,50

Wandel- en Fietsroutes langs bruggen Lisse

Wandel- en fietsroutes langs bruggen in Lisse

Bomen van Lisse

Bomen van Lisse (uitverkocht)

Bert Kölker

In memoriam Bert Kölker

Bert heeft het boekje grenspalen en het boek Kroniek van de Lisser Timmerman en Molenmaker Cornelis van der Zaal (1762-1839) geschreven.

Sporen van vroeger  (Lisser Nieuws)

24 april 2018

Door: Nico Groen

Onlangs ontving de Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse” het trieste bericht dat dr. A.J. Kölker (Bert) op 20 januari 2018 was overleden. Bert is 87 jaar geworden.
Bert is in 2015 vanuit Lisse (Jan Steenstraat 41) verhuisd naar  het verpleeghuis Mariënhaven te Warmond vanwege zijn Alzheimer ziekte. Hij is begin  2017 door zijn ernstiger wordende dementie, verhuisd naar een gesloten afdeling in het verpleeghuis Van Wijckerslooth in Oegstgeest, waar hij is overleden. Hij heeft in zijn leven vele archieven geïnventariseerd en onderzocht, wat geresulteerd heeft in vele boeken en artikelen.

Bert Kölker

Bert Kölker

Zijn betekenis voor de VOL

Bert heeft na zijn pensioen als provinciaal archivaris van de provincie Noord Holland veel onderzoek gedaan voor “Oud Lisse”. De resultaten hiervan zijn o.a. in twee boeken uitgegeven: in 2010 verscheen het boekje “Grenspalen te Lisse” en daarop aansluitend in 2013 het boek “Kroniek van de Lisser Timmerman en Molenmaker Cornelis van der Zaal (1762-1839)”. Beide boeken zijn nog verkrijgbaar bij de VOL. Het boekje over grenspalen is in A5 formaat met kleurenfoto’s van alle bekende grenspalen in Lisse met een omschrijving van iedere grenspaal en waar deze te vinden is. Ook worden er voormalige Hekpalen van Donjon Dever en van de buitenplaatsen Roozendaal, Grotenhof en van Veenenburg beschreven. Daarnaast zijn in het boekje van de wapenstenen van huize Halfweg en Zandvliet interessante gegevens opgenomen.

Cornelis van der Zaal had zijn werkplaats aan het Vierkant, waar nu museum De Zwarte Tulp is gevestigd. Hij maakte aan het einde van zijn leven een compleet overzicht (kroniek)  voor zijn zoon van de door hem verrichte werkzaamheden aan alle (ca 22!) door hem gebouwde  en/of onderhouden molens in Lisse en omgeving. Naast molenmaker  was Cornelis ook  als timmerman betrokken bij diverse bouwprojecten. Het handschrift is door Bert Kölker getranscribeerd (hertaald)  en voorzien van commentaar bij de geschiedenis van de in de Kroniek genoemde molens, geïllustreerd met ca. 100 oude prenten, foto’s en andere afbeeldingen. Kortom een uniek manuscript van belang voor de lokale en regionale historie. Dat schrijven over molens was aan Bert goed besteed, want hij was jarenlang bestuurslid van de ‘Vereniging Hollandsche Molen’. Een beter geschikt persoon om het dagboek van Cornelis van der Zaal deskundig te transcriberen en relevante archieven te onderzoeken was er niet te vinden.

Ook heeft Bert heel veel vrijwilligerswerk gedaan voor het Westfries Genootschap. Voor het vrijwilligerswerk werd hij geridderd in de Orde van Oranje Nassau. De Vereniging Oud Lisse heeft hem tot Erelid van de vereniging benoemd op 10 februari 2016 en hem toen een ereoorkonde van Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse” verstrekt.
Wij zullen hem altijd blijven herinneren als een vriendelijke, beschaafde en bijzonder aardige man en zeer deskundig op gebied van archiefonderzoek.

Ernst Krelage en zijn betekenis voor Lisse

Maarten Timmer heeft een geweldig boek geschreven over de bekende bollenman Kralage

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

13 februari 2018

door Nico Groen 

Ernst H. Krelage (1869-1956) uit Haarlem heeft veel betekend voor de bloembollenteelt en -handel in Nederland. Na jarenlang historisch en archiefonderzoek heeft Maarten Timmer, een expert in bloembollenhistorie, een geweldig boek geschreven over leven en werk van Ernst Heinrich Krelage. In twee rijk geïllustreerde delen geeft hij een gedetailleerd en uniek overzicht van leven en werk van deze bekende Haarlemmer en grondlegger van de moderne bloembollensector in Nederland. Deel 1 is nu uitgekomen en heeft als ondertitel ‘Burger, publicist en bestuurder’. Het 2e deel, handelend over Krelage als ondernemer, zal binnenkort verschijnen. Deel 1 is een lijvig boekwerk geworden van 21×26 cm met een harde omslag. Dit boek van 282 pagina’s heeft ISBN 9781389270109.
 
Lezing Maarten Timmer
Naar aanleiding van de publicatie van het boek heeft de Vereniging Oud Lisse  Maarten Timmer weten te strikken voor een lezing over de betekenis van Krelage voor Lisse.
Na een schets van een jaar uit het leven van Ernst Krelage (1910) waarin Lissenaar Nicolaas Dames een rol speelt, wordt nader ingegaan op de geschiedenis van de bloembollensector in Lisse. Aan de orde komen waarom Lisse het ‘kerkhof der hyacinten’ werd genoemd en wat Lissers zijn en waren. In Lisse werd in 1897 de Amerikaanse Verzendersbond opgericht en die kwam in conflict met de vader van Ernst, Jacob Krelage. Dames was zijn tegenstrever, net als tien jaar later Dames de handschoen opnam tegen Ernst Krelage waar het ging om de vestigingsplaats van de Rijkstuinbouwwinterschool. Ingegaan wordt op de stichting van het Proefstation voor de Bloembollencultuur en het Laboratorium voor Bloembollenonderzoek en de rol van Krelage, Dames, Volkersz en Van Slogteren. Na behandeling van de stichting van de  bloemententoonstelling Keukenhof, wordt afgesloten met een schets van de huidige situatie (‘hoe staat het met de erfenis van Krelage, Dames, Volkersz en Van Slogteren?’).

Onderzoeker in Lisse
Maarten Timmer (1942) komt uit een familie van bloembollenkwekers. Hij studeerde in Wageningen en werkte daarna van 1967 tot 1981 bij het toenmalige Laboratorium voor Bloembollenonderzoek als onderzoeker en afdelingshoofd. Daarna heeft hij tot zijn pensionering diverse beleidsfuncties bij het Ministerie van Landbouw bekleed. Van huis uit en tijdens zijn werkzame leven heeft hij veel te maken gehad met bloembollen. Timmer deed historisch onderzoek naar de tuinbouw en naar de bloembollenteelt in het bijzonder. Van de hand van Timmer zijn diverse belangrijke stukken over de historie van de bloembollenteelt verschenen.

Middag bijeenkomst
De lezingen van de VOL zijn altijd op de 3e dinsdag van de maand in de avond. Omdat Maarten Timmer op leeftijd is wilde hij ’s avonds niet van Hoorn naar Lisse komen. Daarom is de lezing deze keer ‘s middag in De Vergulde Zwaan, 1ste Havendwarsstraat 4, Lisse. De datum van deze bijeenkomst is 20 februari 2018, De zaal is open vanaf 13.30 uur en de lezing begint om 14.00 uur. Iedereen, leden en niet leden, zijn van harte welkom. Niet leden betalen € 3,00 entree.

De voorkant met Ernst Krelage van deel I van het boek.

‘WANDEL-EN FIETSROUTEBOEK LANGS BRUGGEN IN LISSE’

In dit boek wordt van alle bruggen met een officiële naam en andere bruggen, de cultuurhistorie beschreven, evenals van het water waar de brug overheen gaat en van de weg waar de brug in ligt.

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

15 november 2016

door Nico Groen 

 
Op 14 november werd  het boek ‘Wandel- en fietsroutes langs bruggen in Lisse’ gepresenteerd. Het boek is gerealiseerd door een werkgroep van de Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse”. Het eerste exemplaar werd die dag overhandigd aan wethouder Evert Jan Nieuwenhuis.
 
In dit bruggenboek wordt van alle bruggen in Lisse met een officiële naam, de cultuurhistorie beschreven, evenals van het water waar de brug overheen gaat en van de weg waar de brug in ligt.
Er zijn 2 routes, een zuidelijke en een noordelijke, die beide op het Vierkant beginnen. Ook alle overige bruggen, zowel particuliere als gemeentelijke, die op deze routes liggen worden beschreven.
Van alle bruggen zijn historische en moderne foto’s te zien. Ook zijn vele kaarten uit de 17e tot en met de 20e  eeuw opgenomen ter verduidelijking van vroegere situaties.
Het boekwerk van 128 pagina’s in full couleur is vanaf 15 november bij de plaatselijke boekhandel, de VVV van Lisse en bij de Vereniging “Oud Lisse”, die ook de uitgever is, te koop voor 12,50 euro. Voor leden van de vereniging is het boek te koop bij de VOL voor 9,50 euro.

Ommetje van de Poelpolder
In het boek staan onder andere de Staalbrug en de vaart, die er onderdoor gaat, beschreven. Dit is de brug in de Heereweg nabij boerderij Wassergeest. Deze brug gaat over de Staalsloot, die eindigt bij de Rijn- of Ringsloot tegenover het geriefbosje van Boerderij Langeveld in de Poelpolder, dat we in een vorige column hebben beschreven. Dit einde van deze Staalsloot is dus goed te zien tijdens een wandeling langs het Ommetje van de Poelpolder. Er staat hier een informatiepaneel op de dijk.

Staalbrug
In 1594 had Dignum Jansz. de Roo, pachter en later eigenaar van een boerenbedrijf ten zuiden van de landerijen van Dever, deze vaart laten graven voor de afzanding van een duingebied tussen de Heereweg en de Achterweg. De vaart kruiste de Heereweg en er zal dus een houten brug geweest zijn. De brug heette in de 17e eeuw Wassergeesterbrug en was toen eigendom van Van der Laen, eigenaar van Landgoed Wassergeest. Hij liet de houten brug vervangen
door een gemetselde. Begin 19de eeuw was D.P.J. van der Staal van Piershil eigenaar van Wassergeest en dus van de brug. De naam veranderde in Staalbrug naar bovengenoemde eigenaar van de brug. In 1842  klaagt diligenceonderneming Van Gend en Loos over de vervallen staat van de Wassergeesterbrug, die was gebleken ‘door uitzetting zich in eenen gebrekkigen staat te bevinden’. Voor deze brug gold: ‘de gebreken ten spoedigsten naar behoeven te herstellen’ of anders ‘zich bereid te verklaren of hij (de eigenaar) genegen mogt zijn die brugge op billijke voorwaarden aan het Rijk af te staan’. Uiteindelijk koos Van der Staal voor de gemakkelijkste weg: hij stond de brug af en was daarmee verlost van het vervelende onderhoud. Hoewel officieel Staalbrug, wordt in de volksmond ook wel gesproken over Stalenbrug. Langzamerhand werd het vervoer via het water overgenomen
door vrachtwagens. De Provincie verlaagde aan het einde van de vorige eeuw alle bruggen in de Heereweg, omdat zij een gevaar voor het wegverkeer opleverden. Zo ook de Staalbrug. Deze werd in 1993 verlaagd.
Bovenstaande gegevens over de Staalbrug en nog veel meer info over deze brug staan in het nieuw uitgebrachte boek.

De Staalbrug bij boerderij Wassergeest. Foto uit het nieuwe boek ‘Wandel- en fietsroutes langs bruggen in Lisse’, uitgegeven door VOL.