Berichten

NIEUWJAARSTRADITIE: THOMASVAER EN PIETERNEL

/in /door

Het wordt tijd dat we de gemeenteraad weer eens flink op de hak nemen. Even de dingen niet zo serieus nemen. Thomasvaer en Pieternel was gewoon op kleurlijke wijze met oudjaar de boel eens satirisch op de korrel nam.

Liesbeth Brouwer

Nieuwsblad 23 nummer 4 2024

6 januari 2024, de dag van de nieuwjaarsbijeenkomst, sloot burgemeester Lies Spruit de viering van Lisse 825 af met de onthulling van een blijvend aandenken aan het jubileumjaar: een bankje, of eigenlijk bankjes, rond de boom op het Meer- en Houtplein. Op de bankjes staan woorden: Lisse, 825, jaar, doen, feesten, sporten, delen, leren, vieren, geloven, bloeien, voeden…. Maar wist u dat in de aanloop naar de viering van Lisse 800 een evenement voor de nieuwjaarsviering ontstond dat bijna een traditie werd?

1996
Er wordt al druk gebrainstormd over plannen om 800 jaar Lisse te gaan herdenken. De Harddraverijvereniging zal een trekkersrol vervullen en gaat veel evenementen organiseren. Bovendien is 1997 voor de Harddraverij een bijzonder jaar omdat ze dan 125 jaar bestaat. Op het gemeentehuis is daarover divers overleg en bij een van die gelegenheden laat burgemeester Van der Kroft zich ontvallen dat hij het leuk zou vinden om bij de nieuwjaarsbijeenkomst Thomasvaer en Pieternel te introduceren. Dat viel bij het bestuur van de Harddraverij meteen in goede aarde. Voorzitter Theo van der Lans zag in zijn vrouw Ria meteen een Pieternel die met medebestuurslid Ton Bon als Thomasvaer de “Nieuwjaarswensch”  zou kunnen uitspreken. Een tekstschrijver was gauw gevonden: Aad Lagerberg, ook betrokken bij de Harddraverij, beschikte als ambtenaar van de gemeente Lisse over veel inside informatie.

Oude traditie
In de Amsterdamse Stadsschouwburg was het jarenlang de gewoonte de Gijsbreght van Aemstel van Joost van den Vondel op te voeren. Nogal een zwaar stuk, maar daarna volgde dan een luchtig stuk: De bruiloft van Kloris en Roosje, met echtpaar Thomasvaer en Pieternel. Zij sloten af met de Nieuwjaarswensch, een cabareteske tweespraak waarin het voorgaande jaar met grappen en grollen, met spotternijen en steken onder water, op de hak werd genomen. Op meerdere plaatsen werd zo’n Nieuwjaarwensch uitgesproken en zo kende Van der Kroft het ook. In Lisse gebeurde ook van alles wat op zo’n kluchtige manier begin januari eens aangehaald kon worden. Het viertal van de Harddraverij ging aan de slag. Onderwerpen werden aangedragen. Teksten gemaakt en besproken. Was een tekst niet te honend of misschien kwetsend? Daar werd scherp op gelet, want het mocht dan wel spottend en gevat zijn, maar mensen moesten zich niet beledigd voelen. Er werd geoefend met Theo als kritisch toehoorder. Kleding werd gehuurd bij Hoppezak in Leiden. Tot het laatste moment werd er door Aad nog gesleuteld aan de teksten en dan is het 8 januari 1997 en kondigt de burgemeester na het uitreiken van de vrijwilligersprijs het paar aan.

Thomasvaer en Pieternel
Het werd een prachtig optreden. Er wordt wat afgelachen. Weet u nog dat indertijd het plein voor het gemeentehuis anders was ingericht? Nu domineert de toren “growing up” in de Lisser kleuren het plein. Maar in 1996 was er nog een fontein. Daar werd flink de draak mee gestoken. Het plein wordt door Thomasvaer en Pieternel de grootste knikkerput van het land genoemd en “met een heel petieterig straaltje als van een man met prostaatproblemen”.

Ton Bon en Ria van der Lans kropen heel wat jaren in de rol
van Thomasvaer en Pieternel. De introfoto is van 1997 en deze
is van 2003 bij de heropening van de Zemelpoldermolen

Op de Nieuwjaarsbijeenkomst 1998 waren Thomasvaer en Pieternel weer present met een humoristische terugblik op 1997. Sommigen twijfelden destijds of Lisse wel echt 800 jaar bestond, maar daar was volgens het duo geen twijfel over mogelijk: Den Haag bestond 750 jaar, Beverwijk 850 jaar. Lisse ligt er precies tussenin dus 800 klopt. Bij de start van de viering van Lisse 800 werden Thomasvaer en Pieternel zelfs in de schandpaal geslagen. Ze werden bevrijd nadat ze de belofte deden om bij de nieuwjaarsbijeenkomst in januari 1999 weer op te treden. Die bijeenkomst lijkt nog drukker dan anders. De samenspraak van het hilarische duo speelt daar vast een rol in. Men werd op zijn wenken bediend: er wordt gespot met een nieuw fenomeen, de vierde wethouder, gegrapt om het feit dat ambtenaren op schrijverstraining moeten, veel personen en situaties worden op de korrel genomen. Kortom, een succesvol concept om tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst op een goedmoedige – maar wel met wat stekeligheden – manier terug te kijken op het voorbije jaar.

Maar toch…
Het leek een jarenlange traditie te gaan worden. Maar na het optreden werden er toch over de voordracht wat vragen in de gemeenteraad gesteld. Eerst werd gedacht dat het wel over zou waaien. De meest gewaagde tekst die tot dan gebruikt was luidde:

Wij schuilden in het Keukenhofbos
onder droppelend lover
Ik op mijn buik
En zij achterover

Met recht een oudje uit 1655

Moest allemaal toch kunnen. Maar toch? Lange tenen? Milde spot ervaren als bijtend? Humor niet gezien? Tot teleurstelling van velen kwam er aan deze leuke traditie na 2002 een eind. Burgemeester Langelaar hield nu een nieuwjaarsrede en zij kwam nog wel terug op het gebruik. Zijeindigde op de manier van Thomasvaer en Pieternel op rijm met

Mijn rede is dus de raad zijn schuld
Toch wens ik u allen veel goeds in het nieuwe jaar’
En wie weet staat hier de volgende keer weer
Pieternel en Thomasvaer

Helaas, dat gebeurde niet. Wel zagen we ze terug bij een actie van de Rotaryclub Lisse-Bollenstreek. Daar werden uitzonderlijke diners geveild waarvan de opbrengst bestemd was voor het te stichten hospice Duin- en Bollenstreek. Voor het hospice kwam maar liefs 65000 euro beschikbaar! Ook toen de zemelpoldermolen weer officieel in gebruik werd genomenverschenen Thomasvaer en Pieternel weer even op het toneel. Daar klonk het: …….

Thomasvaer en Pieternel zijn uit hun as verrezen
Zoals Phoenix ooit al had gedaan
Zou er nog meer gelijkenis wezen
Met de molen hier op de Poellaan? 

Maar op de nieuwjaarsbijeenkomsten werden ze node gemist. Stel dat de traditie er nog zou zijn, nu er door het bestuur van Oud Lisse naarstig naar een onderkomen wordt gezocht. Dan zou hier rechts een schets van de zoektocht in de stijl van Thomasvaer en Pieternel zijn.

Met dank aan Ria van der Lans, Ton Bon en Aad Lagerberg voor het delen van hun herinneringen.

 

 

Thomasvaer en Pieternel worden in deze spotprent van rond de jaarwisseling van 1934 opgevoerd bij een diner. De leden van het kabinet Colijn worden verbeeld door de obers. Het volk laat zich bedienen.

Gemeentelijke bekendmakingen niet meer in de krant

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 1025 1

Vanaf 1 januari 2025 worden de gemeentelijke bekendmakingen helaas niet meer als gemeenteberichten in het weekblad Lisser Nieuws geplaatst maar alleen nog digitaal op overheid.nl. Denk hierbij aan verleende omgevingsvergunningen, leegstandswet en bestemmingsplannen, ontheffingen van de APV en verkeersbesluiten. De gemeente Lisse zegt dat ze dit besluit hebben moeten nemen vanwege de sterk toegenomen advertentiekosten. Omdat het Lisser Nieuws ons enige plaatselijke nieuwsmedium is, zal echter zo goed als al het gemeentelijk nieuws uit de krant verdwijnen! Natuurlijk kunnen we alle gemeentelijke informatie via de media, computer of smartphone wel opzoeken, maar dat is voor velen en vooral voor ouderen niet altijd beschikbaar of het is lastig om mee om te gaan. De gemeentelijk informatie en ook de verslagen van gemeentelijke raadsvergaderingen moeten voor iedereen beschikbaar zijn en niet alleen via een website. Vroeger stonden de kranten vol van politieke verslagen van raadsbesluiten die door de fracties in de raad waren besproken. Wat zijn de gevolgen van dit plotselinge gemeentelijke besluit voor 2025 is onze vraag….

Het is druk onder de bestrating

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 1025 1

In 1955 werd aan de Zwanendreef een transformatorstation gebouwd. In die tijd was dat nog min of meer buitengebied: aan de dorpskant had je over de Kerksloot de tuinen van de Pius (nu Achter Sint Aagten), aan de Zwanendreef stonden alleen aan de zuidkant huizen. Het schakelstation voorzag in de groeiende behoefte aan elektriciteit. Er werd o.a. een oliegekoelde hoogspanningskabel gelegd via de Zwanendreef en de Heereweg richting Sassenheim. Zo’n kabel wordt gemonitord, soms moet olie bijgevuld. Maar wanneer dat veel is moet men alert zijn op lekkages. Helaas bleek dat in 2018 het geval, de kabel bleek op enkele plekken beschadigd en lekte olie. Een gigantische operatie was nodig om de kabel te repareren en om de vervuiling te herstellen. Helaas bleek 2 jaar later dat er weer lekkages waren. Er volgden weer reparaties, maar het was duidelijk dat de kabel vervangen moest worden.

Zo’n vervanging is geen sinecure, in dit geval moest voor een ander tracé gekozen worden. Op dit moment is men bezig met het aanleggen van het vervangende kabelsysteem. Erna komt nog de fase van verwijderen van de oude kabel en eventueel saneren. We mopperen wel eens over al die graafwerkzaamheden, maar het is druk onder de bestrating. Voor de energietransitie is nog meer nodig. We willen allemaal stroom!

Lokaal Fonds Lisse stopt

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 2025 1
Het wordt minder leuk in Lisse, nu gemeente Lisse sinds 31 december 2024 geen geld meer over heeft voor het werk van het Lokaal Fonds! Sinds 2017 ondersteunde dit fonds initiatieven vanuit de Lissese bevolking om elkaar te ontmoeten. Meedoen en mensen bereiken die het wat stilletjes hebben of eenzaam zijn maakt Lisse leuker. Het fonds werd in 2017 opgericht door bewoners van Lisse. Het startkapitaal ontstond door een overschot van € 5.000 uit het project Poelpolder 50 jaar. Vanaf 2018 tot en met  2021 ontving het fonds € 10.000 per jaar van de gemeente Lisse. Door de coronapandemie viel het aantal steunaanvragen sterk terug in 2022 en 2023. Daardoor bouwde het fonds een aardige spaarpot op, zodat in de jaren erna doorgewerkt kon worden zonder gemeentelijke subsidie. Nu de pot leeg is, klopte het fonds aan bij de gemeente om hervatting van de subsidie in 2025. De gemeente Lisse nam ruimschoots de tijd om te beslissen over de aanvraag, maar die is uiteindelijk negatief uitgevallen. Ook werd in de tussentijd een halve toezegging voor een bijdrage uit een incidentele meevaller in de gemeentebegroting ingetrokken.

Alles bij elkaar wordt het er in Lisse niet leuker op, volgens Gijs Oskam, voorzitter van het fondsbestuur. In de afgelopen jaren heeft het lokaal fonds heel wat projecten geholpen, zoals manege Puntenbrug voor het verbouwen van de kantine, de wandelgroep Wandel je Fit werd verblijd met een financiële bijdrage om diverse activiteiten te organiseren, de bewonerscommissie van Het Havenkwartier kreeg een mooie bijdrage voor het inrichten van een gezamenlijke ontmoetingsruimte in hun gebouw. Ook konden de websites van ‘t Huys Dever en Gluren bij de Buren dankzij het Fonds vernieuwd worden.

HET WAPEN VAN LISSE: Lisse; De rommeling. (5)

/in /door

Door Alfons Hulkenberg

Overgenomen uit “Lisse: De Rommeling” uit 1981. Repro-Holland B.V. Alphen aan de Rijn

De entree van Dever

Na de stichting van ons Koninkrijk in 1815 stelden vele gemeenten er prijs op een eigen wapen te voeren. Ettelijke steden en dor­pen hadden al zo iets, maar dat moest nu wettelijk worden vastgelegd; andere gingen er nu toe over een wapen te kiezen. Nu be­leefden we omtrent het begin der vorige eeuw helaas juist een dieptepunt op het ge­bied der heraldiek. Veel wapens bleken dus achteraf onjuist, niet ontworpen vol­gens de regels der heraldische wetenschap, hoogst singulier of gewoon smakeloos. Het wapen van Hensbroek in Noord-Holland — een kip met een broek — is daarvan het be­kende voorbeeld, al dient gezegd, dat het al veel eerder bestond. Wat deed de Gemeente Lisse?

Het wapen van Dever

De Heerlijk­heid Lisse had zelf eigenlijk nooit een wa­pen gehad, maar omdat sinds 1589 de Heerlijkheid bezeten werd door de Heren van Dever zegelde men altijd met het wa­pen van het geslacht D’Ever, te weten een halve leeuw van rood, getongd en gena­geld van blauw op een gouden veld. Dit blazoen pronkt thans hoog en heerlijk in de Kapelzaal van de Ridderhofstad. Ook de luikjes dragen de Deverkleuren: bin­nen de groene klampen een rood-en-(goud) gele spiegel, met in het midden nog wat blauw.  (Op de band van het onlangs ver­schenen boek ” ’t Huys Dever” is de leeuw bijna geheel blauw omrand. Dit is eigen­lijk niet juist; slechts tong en klauwen moeten blauw zijn.) De Dever-leeuw is een bijzonder interes­sant wapenstuk. Hij blijkt namelijk de halve leeuw van Holland te zijn, zoals de graven uit het Hollandse Huis die voerden en en zoals die thans nog het wapen is der provincie Zuid-Holland.

 

Wel is dat leeu­wenwapen “gebroken”, d.w.z. er is een wijziging aangebracht — het is een halve leeuw —, maar het moet aldus toch wel waar zijn, dat het geslacht D’Ever op eni­gerlei wijze voortspruit uit dat der Holland­se graven. Zij zouden een usurpatie van hun wapen nimmer hebben geduld. Zoals gezegd, stond de wapenkunde om­trent 1815 op een dieptepunt. Nu werden de Lissese charters altijd door een wassen zegel — meestal groen, soms rood — met het wapen van Dever bekrachtigd. Maar wat wist men in 1816 van de kleuren van Dever? In zo’n geval maakte men het zich altijd maar heel gemakkelijk; men nam ge­woon de “verven” van het wapen van het pas gestichte Koninkrijk der Nederlanden: goud (geel) en azuur of lazuur (blauw). Dat is bij Lisse dus ook gebeurd. Maar dan volgt weer de vraag, hoe kwam het nieuwe koninkrijk aan dat wapen? De Republiek der Zeven Verenigde Neder­landen had tot 1795 de rode leeuw van Holland tot wapen gehad, met in zijn klau­wen de pijlen der toenmalige zeven gewes­ten. De provincies van het koninkrijk zou­den die Hollandse leeuw echter niet meer aanvaarden. Men was de suprematie van Holland beu. Bovendien waren Brabant en Gelderland hertogdommen geweest en dat is meer dan een graafschap! Koning Willem l, die als een goed monarch boven en binnen de provincies de bindende kracht wilde zijn, plaatste in het wapen­schild van het koninkrijk de leeuw van Nassau: goud op een blauw veld, be­zaaid met staande blokjes van goud. De leeuw werd gekroond en hij kreeg het zwaard en de zeven pijlen, de oude attri­buten van de Staten, in de klauwen. Aldus ontleent het blazoen van Lisse zijn kleu­ren aan het familiewapen van Nassau. Op 24 juli 1816 verkreeg de gemeente uitein­delijk het volgende wapen: “Van goud, beladen met een halve klimmende leeuw van lazuur”.

Het wapen van Liosse

Op de bijgaande wapentekening van het besluit week de Lissese leeuw toch enigs­zins af van die van Dever: de Lissese leeuw is iets lager op het schild geplaatst en de staart is met het lichaam verbonden. Bij Dever zit de staart los, is afgesneden. Is het wapen van Lisse dus fout? Geenszins. Zó, volgens beschrijving en bijgaande te­kening, heeft Lisse haar wapen gekregen. Dit is dus van Lisse het juiste wapen. Wel moet men stellen, dat er tussen de blazoe­nen van Dever en Lisse niet alleen in de kleuren, maar ook in de tekening duide­lijke verschillen zijn. Soms is het schild wat spitser of van onder rond, soms zijn de wapenstukken en ook het gehele schild geschaduwd, soms ziet men de leeuw breder, slanker, met meer of net minder manen, enz., enz. Dat zijn toelaatbare varianten, die goeddeels van de stijl van de tijd of de smaak van de teke­naar afhankelijk zijn. Een gotische leeuw is anders dan een barokke; een Van Laar-leeuw bij voorbeeld weer anders dan die van Bontekoe, maar een leeuw die van on­der hol lijkt, is toch wel wat vreemd.

 

Diverse varianten van het wapen van Lisse

Vroeger sierden wapens de portieren van de koetsen der burgemeesters en andere hoge gezagsdragers. Mijn overgrootvader van moederszijde is van beroep rijtuig­en wapenschilder geweest en ook mijn grootvader heeft daartoe de opleiding ge­noten. Dat is allemaal lang geleden. Op de koninklijke koetsen staan nog fraaie wa­pens en op het portier van de auto van Ba­ronesse Heereman van Zuydtwijck, weduwe van de laatste Heer van Dever en Lisse, prijkt het wapen Heereman, Maar geen wapens  op de auto van de burgemeester of de wethouders en geen wapen op de fiets van  de  vroegere   locoburgemeester  Mesman. Thans vindt men het wapen der Ge­meente   Lisse  —  o  tempora  o  mores!  — slechts nog op de vuilniswagens …… In Hillegom is het haast nog erger. Daar staat het wapen met de leliën op een grove, ruige mat als voetveeg bij het betreden van de raadzaal. Afgrijselijk!

Sinds 1 augustus 1958 voert Lisse ook een vlag. Je neemt de kleuren van het wapen, legt ze naast elkaar en de vlag is klaar. Zo kan ik ook een vlag ontwerpen; zo kan ik ook geld verdienen! Nu zijn de kleuren van Lisse toevallig wel fris, maar de Hillegomse lap heeft op dezelfde manier de ba­nen geel, groen en rood gekregen. Een wel bijzonder smakeloze combinatie. De smoes bij deze simpele vlaggenontwerperij is, dat iedere huismoeder zo’n vlag zelf moet kun­nen maken. Heeft u al eens een huismoeder gezien, die een vlag zat te naaien van Hillegom of Lisse?

Gemeenten Lisse scoort financieel onvoldoende

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 23 nummer 1 2024
Accountantsbureau BDO Accountants & Adviseurs heeft de financiële situatie van de Nederlandse gemeenten voor 2024 onderzocht, ook met het oog op 2026. Dat jaar wordt ook wel ravijnjaar genoemd omdat dan niet meer gerekend mag worden op de nu geldende hogere bijdragen uit het gemeentefonds en  gemeenten in een financiële afgrond dreigen te storten. Het rijk gaat gemeenten op een andere manier geld verstrekken zonder dat taken afnemen, waardoor mogelijk 3 miljard euro wordt gekort bij gemeenten. ‘’De balans is zoek’’, volgens Rob Bouman van BDO.
Nieuw is dat BDO de begrotingen van alle 342 gemeenten voor de komende vier jaar in zijn analyse betrok. Deze methodiek leidde tot onvoldoendes voor 43 gemeenten, bijna 1 op de 8. Vorig jaar kregen slechts 5 gemeenten een onvoldoende. Onderaan de lijst bungelen Landsmeer met een 2 en Lisse en Eemnes met een 3. Teylingen en Hillegom scoren met 9 respectievelijk 8 hoog. Redenen voor de lage score van Lisse zijn o.a. de kosten voor sportpark Ter Specke en Floralis waardoor Lisse al jaren tekorten heeft op haar begroting. BDO haalt uit de begrotingen dat gemeenten in zowel 2026 als 2027 1,1 miljard euro tekort gaan komen. 284 gemeenten laten vanaf 2026 een negatief saldo zien en 57 een positief saldo. De rest heeft een sluitende begroting. Dat gemeenten tekorten begroten gold vroeger als ‘doodzonde’ volgens Bouman die al jaren meeloopt. ‘’Best bijzonder is dat twee jaren op rij negatief zijn’’, constateert hij.

Lisse 825 jaar en de invloed van Napoleon in Lisse

/in /door

Sporen van vroeger (LisserNieuws)                                                             

7 november 2023

 door Nico Groen

Rond 1800 overheerste Frankrijk Nederland. Deze overheersing zorgde in bestuurlijk opzicht voor veel veranderingen in Nederland en dus ook in Lisse. Veel veranderingen van Napoleon bleken verbeteringen en bleven ook nadat het Huis van Oranje de Nederlandse troon besteeg van waarde. Deze grote veranderingen zijn tegenwoordig nog in veel praktische zaken aan de orde zonder dat men dit beseft. Daarom hoort deze periode thuis in deze serie over 825 jaar Lisse.

De modernisering van het bestuur en de rechtspraak in de door Napoleon bezette gebieden waren van grote betekenis. Hij wilde in alle landen dezelfde eenheden en maten hanteren, en zo komt Nederland aan het metrische stelsel met de meter en de kilo. Napoleon zorgde ook voor de invoering van verplicht en voor iedereen toegankelijk onderwijs. Ook moet iedereen rechts rijden en werd de gelijkheid van alle godsdiensten ingesteld. Ook werden er in die tijd veel instellingen gebouwd, zoals het Rijksmuseum, de Koninklijke bibliotheek in Den Haag en het Nationaal Archief in Den Haag. Ondank deze positieve veranderingen komt er steeds meer weerstand tegen de keizer.

De alsmaar oplopende belastingen, nodig voor het Franse leger, zijn hiervoor de belangrijkste reden. Ook de invoering van de dienstplicht roept weerstand op, zeker als de vraag naar soldaten almaar toeneemt. Aan de Franse overheersing komt een einde als Napoleon in 1813 de aftocht moet blazen.

Gevolgen in Lisse

Als iemand vraagt waar bijvoorbeeld het gemeentehuis of het Keukenhof is, kun jij dat makkelijk vertellen door te zeggen door welke straten diegene moet lopen. Dat komt door Napoleon. De Fransman vond het verwarrend dat er op veel plekken geen straatnamen en huisnummers waren. Hij verplichtte gemeenten om deze in te voeren. Hij introduceerde de burgerlijke stand, waarvoor iedereen een vaste achternaam moest aannemen. Zo kan je bijvoorbeeld vragen: “Waar woont Jan van der Voet” (De nieuwe voorzitter van de VOL) en niet ‘waar woont Jan Janz’ of een bijnaam.

Ook het kadaster werd ingevoerd. Zo kan iedereen weten wie de eigenaar was of is van een bepaald perceel. Zonder het kadaster zou LisseTijdReis van de VOL met veel gestructureerde informatie uit het verleden niet van de grond zijn gekomen. LisseTijdReis maakt namelijk gebruik van het kadaster.  Deze website ontsluit informatie van het dorp Lisse zoals het was in het jaar 1830 en in het jaar 1880. Daarnaast bevat LisseTijdReis een archief met diverse digitale collecties. Via deze kaarten zijn de perceelindeling, gebouwen, wateren en wegen te ontsluiten. Ook de eigendomsinformatie is te vinden, evenals adressen, gekoppeld aan percelen overeenkomstig de Volkstelling van 1830. Ook informatie van personen afgeleid uit de genealogische database van personen en relaties (16de eeuw tot 1920), is in te zien.

De invoering van de dienstplicht.

Omdat Napoleon veel soldaten nodig had voor de oorlog werd de dienstplicht ingesteld en werden alle jongemannen in Lisse opgeroepen. Zij moesten een lot trekken. De mannen met de laagste nummers moesten in dienst. Op 22 maar 1811 werden er bijvoorbeeld 17 Lissers ingeloot. Op 1 mei 1997 is de opkomstplicht voor dienstplichtigen opgeschort, maar niet afgeschaft.

 

Foto: Napoleon Bonaparte in volle glorie geschilderd door Jacques-Louis David in 1801
Foto: Wikipedia

 

 

 

Ontwikkelingen in de Monumentencommisie

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad Jaargang 16 nummer 1 winter 2017

Omdat op 1 juli 2016 de nieuwe Erfgoedwet van kracht is, wil de Gemeente Lisse i.p.v. de huidige Monumenten commissie een Erfgoedcommissie benoemen, net als in Leiden en Katwijk, waarin naast Monumenten ook aan Cultuurhistorie en Archeologie aandacht wordt geschonken. Voor cultuurhistorie zullen deskundigen van buiten de commissie geraadpleegd worden. Voor archeologie zal ook extern advies worden ingewonnen. De monumentencommissie heeft in september 2016 een concept-Erfgoedverordening besproken. Deze moet nog worden voorgelegd aan B&W en gemeenteraad.

Zienswijze VOL bestemmingsplan Centrum geaccepteerd

/in /door

De VOL heeft in 2012 een zienswijze gegeven over het bestemmingsplan Centrum. Veel van onze opmerkingen zijn in het plan verwerkt. Het belangrijkste punt echter niet. Dat is het aangeven van welke monumenten er in het plan staan. Dit is volgens de nieuwe wet MoMo (wet modernisering monumentenzorg) verplicht.

Nieuwsflits

NIEUWSBLAD Jaargang 12 nummer 2, april 2013

Zoals in ons vorige nieuwsblad van januari 2013 is aangegeven, hebben wij in 2012 onze zienswijze gegeven op het bestem­mingsplan Centrum en zijn er veel van onze opmerkingen door de Gemeente Lisse verwerkt in het nieuwe bestemmingsplan van ons historische centrum.

Echter ons belangrijkste punt, het aanduiden welke monumenten zich bevinden in het bestemmingsplan Centrum, zoals de per l januari 2012 ingegane nieuwe wet MoMo (Modernisering Monumenten­zorg) vereist, was na behandeling in het College en de Raad op 29 november helaas niet gehonoreerd.

Men had gewoon een verzamellijst van alle Rijks- en Gemeente mo­numenten van heel Lisse toegevoegd aan het bestemmingsplan. Dat is in strijd met de nieuwe MoMo wet waarin staat dat naast Archeo­logie ook Cultuurhistorie i.c. monumenten in bestemmingsplannen geïntegreerd moeten worden, (liefst aanduiden op de plankaart, maar dat is helaas niet verplicht).

In het overleg met de Gemeente Lisse op 28 februari 2013, erkende de gemeente ons bezwaar op dit punt m.b.t. het bestemmingsplan Centrum. Men wil nu in de Monumentenlijst van Lisse, die aan het nieuwe bestemmingsplan Centrum was toegevoegd, aangegeven in welk bestemmingsplan deze zich bevinden.

De ´verplaatsing´ van het gemeentehuis, 1848 (2)

/in /door

In 1848 vergadert de gemeenteraad niet meer in de Witte Zwaan, maar in het Oude Raadhuis, waar voorheen de Baljuw vergaderde en waar een gevangenis was. Het Oude Raadhuis werd in 1921 gesloopt. Hier kwam toen de ABN in de noordoosthoek van het Vierkant.

Door Rob Pex

NIEUWSBLAD Jaargang 12 nummer 2, april 2013

Inleiding

In een vorige aflevering vernamen we dat de verhouding tussen de logementhouder van de Witte Zwaan en het gemeentebestuur te wensen over liet. In 1848 bereikte dat zijn hoogtepunt. Reden genoeg voor de burgemeester om aan de gemeenteraad voor te stellen de vergaderingen voortaan niet meer in De Witte Zwaan te houden, maar elders. Een belangrijke traditie dreigde te worden verbroken: De Zwaan als rechthuis van Lisse. Hier eindigde de vorige aflevering. In dit tweede deel pakken we de draad weer op en verneemt de inmiddels nieuwsgierig geraakte lezer wat er op die bewuste vergadering van 26 september 1848 werd besloten.

Het Oude Raadhuis komt in beeld

Het voorstel van burgemeester J.C. van Rosse aan de gemeenteraad luidde om “bijprovisie”, dus voorlopig, het zogenaamde Oude Raadhuis te gebruiken als gemeentehuis. Het Oude Raadhuis bevond zich aan het Vierkant ter plaatse van de latere Algemene Bank Nederland, dus waar nu Oud Raadwijk in aanbouw is. Het was sedert 1765 van het Baljuwschap van Noordwijkerhout, Voorhout, Hillegom en Lisse. Baljuw en welgeboren mannen vergaderden hier en er was ook een gevangenis. Mogelijk was het vanwege de vergaderingen van genoemde raad van de baljuw en welgeboren mannen dat men het gebouw later Het Oude Raadhuis is gaan noemen. In ieder geval fungeerde het vóór 1848 zeker niet als gemeentehuis, wat de naam wél doet vermoeden. In 1848 was er echter allang geen baljuw meen We lezen dan ook dat “reeds sedert bijna eene halve eeuw ” de gemeente belast was met het onderhoud van het bewuste gebouw aan het Vierkant. Ook wist men niet beter of de gemeente Lisse trad als eigenaar op. Toch besloot men in de gemeenteraadsvergadering van 27 oktober 1848 om “af te wachten wat door gemelde ambachten of gemeenten’ wegens mede eigendom mogt gepretendeerd worden “, maar er kwamen geen reacties binnen.

Hoe zal de logementhouder reageren…?

Inmiddels had men het “afkondigingskastje ” waaraan huwelijks afkondigingen e.d. op aangeplakt werden, overgebracht van De Witte Zwaan naar Het Oude Raadhuis. Ook was men overgegaan tot aankoop van meubilair “en het verder laten repareren en in orde brengen ” van het gebouw. Verder ging men niet.. .Men was namelijk benieuwd hoe de logementhouder, J.P. Rotteveel, zou reageren! Een beetje kat en muis spel spelen dus. Aangezien het logement De Witte Zwaan altijd al als raadhuis had gefungeerd, verwachtte men dat de logementhouder een genoegdoening zou eisen voor de inkomsten die hij nu mis zou gaan lopen. Maar het bleef akelig stil aan deze zijde van het Vierkant. Rotteveel gaf geen kik! Hij vond het kennelijk best dat de gemeenteraad, waarmee hij immers slecht door één deur kon, nu elders vergaderde. Reden temeer dus om verder te gaan op de ingeslagen weg. Er moest nog veel gebeuren aan het nieuwe Oude Raadhuis voordat het in gebruik kon worden genomen, waaronder “het aanbrengen van licht in de benedenvertrekken “, de reeds aanwezige tafel “appropriëren ” (verbeteren/herstellen) – want in deze zorgelijke tijd was men zéér zuinig! (Zie ook het kader) – en het aanbrengen van “eene balie”.

Conclusie

Zo was er dus in 1848 een einde gemaakt aan een lange traditie, waarbij De Witte Zwaan fungeerde als rechthuis. En dat alleen, omdat logementhouder en gemeentebestuur niet met elkaar konden samenwerken… Het gebouw met de opvallend voorspellende naam Het Oude Raadhuis ging nu fungeren als gemeentehuis. Dat is zo gebleven tot in het jaar 1905, toen er een nieuw raadhuis in gebruik werd genomen.