Berichten

HOFJE VAN SIX WEER BEWOOND

U leest over geschiedenis vanaf 1741 en 4 van de 5 woningen zijn gerenoveerd en ondertussen al weer bewoond.

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

2 januari 2018

door Nico Groen 

Op 8 december j.l. kregen de 4 nieuwe bewoners de sleutel van hun nieuwe woning in het Hofje van Six. De renovatie van 4 van de 5 woningen is in 2017 voortvarend en grondig aangepakt, om deze weer verhuurbaar te maken. Alleen de buitenmuren en het dak bleven staan. Maar het voorste huis (Kanaalstraat 34) is niet gerenoveerd. Dat is in 2017 door de Diaconie van de Hervormde Gemeente verkocht om de renovatie van de 4 andere woningen voor een deel te bekostigen. Het complex van het Hofje van Six is 134 jaar oud.
De renovatie is een mooie gelegenheid om de geschiedenis eens te bekijken.
 
De Diaconie krijgt in 1741 een legaat van Pieter Six jr.
Pieter Six jr (1686/1755) was een telg uit de rijke koopmansfamilie Six uit Amsterdam. Zij verdienden hun geld onder andere met de lakenververij. Zij belegden hun geld in landerijen en huizen. Zo waren zij bijvoorbeeld in het bezit van Grotenhof aan de Achterweg in Lisse. Pieter was Schepen van Amsterdam en daar later zelfs burgemeester. Hij was in 1720 ook medebewindvoerder van de VOC.
Pieter Six jr koopt in 1740 2 huisjes aan de Kanaalstraat op de locatie rond de poort naar de nu gerestaureerde panden. Daar woonden toen al 4 personen. Hij is niet lang in het volledige bezit gebleven. In 1741 legateerde Pieter Six jr de helft  aan de Diaconie van de Gereformeerde Kerk (later Hervormde Gemeente geheten). Er mochten 4 oudere personen wonen, “mits zij behoeftige ledematen van Gereformeerde Christelijke Religie waren”. Per huis woonden er dus 2 personen. Zij mochten daar voor niets wonen en kregen nog ieder 100 gulden per jaar als leefgeld. Ook de  Diaconie kreeg voor onderhoud en toezicht 100 gulden per jaar. Na het overlijden van Pieter Six in 1755 wordt op basis van een bijzondere bepaling in het testament de Diaconie pas in 1797 volledig eigenaar van het Hofje. Zij ontvangt dan bovendien 10.000 gulden, mogelijk voor nieuwbouw, want in 1809 zijn er 6 hoofdbewoners.
Nog eens zo’n bedrag bleef beschikbaar bij de Amsterdamse Weeskamer.
 
Nieuwbouw in 1883
In 1883 werd het westelijk huisje gesloopt. Daar werd toen een nieuw pand met aparte wooneenheden voor 7 gezinnen van een of meer personen onder één dak gebouwd. Bij een renovatie in 1968 werd een nieuwe, ruimere indeling gemaakt, waardoor er 5 hoofdbewoners overbleven. Deze situatie is na het groot onderhoud in 2017 zo gebleven. De buitenkant, zoals die er nu uit ziet, is nog vrijwel hetzelfde als bij de nieuwbouw uit 1883.
Het oostelijk huisje, daar waar later het sigarenwinkeltje van Ligtenberg was, (Kanaalstraat 44), is in 1912 gesloopt en weer herbouwd. Aan de zuidkant waren daar ook 2 eenkamer woningen aangebouwd. Er konden toen 3 gezinnen met een of meer personen wonen. Totaal in het Hofje dus 10 hoofdbewoners.
In 1926 werd Kanaalstraat 44 gekocht door de hoofdbewoner Dirk Schrier en hoorde het eigenlijk niet meer bij het Hofje. De Diaconie had geld nodig en daarom werd het verkocht.
Helaas is na de verkoop van Kanaalstraat 44 door de fam. Ligtenberg aan een projectontwikkelaar dit pand in 2006 gesloopt en vervangen door een modern hoog pand. Hierdoor is de monumentwaardigheid van het Hofje van Six volgens de uitspraak van de rechter ernstig aangetast en is het Hofje van Six niet meer monumentwaardig.
Een werkgroep van Vereniging Oud Lisse is momenteel aan het inventariseren wat de familie Six in Lisse van doen had en wat zij voor Lisse hebben betekend. Na deze inventarisatie zal hierover een artikelenreeks of een boek worden gemaakt.

 

Het Hofje van Six in vroegere tijden Foto uit ‘Het Hofje van Six te Lisse’ van Rob Pex.

 

GEVOLGEN VAN DE REFORMATIE IN LISSE

De katholieken moesten uit de grote kerk. De schuilkerk aan de Achterweg wordt beschreven. Wat zijn Klopjes? 

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

24 oktober 2017

door Nico Groen 

Op 31 oktober 1517 spijkerde Maarten Luther zijn 95 stellingen op de deur van de slotkapel van Wittenberg in Duitsland. Dit is het symbolisch begin van de Reformatie. Dat is dus precies 500 jaar geleden. De Reformatie is de afscheiding van de protestanten van de R.K. Kerk. Er heerste grote armoede en er was veel onvrede binnen de R.K. Kerk, onder andere door de vervolging en verbranding van ketters. Voeg hieraan toe het mislukken van de oogst in 1565 en de daarop volgende voedseltekorten dan zijn alle ingrediënten aanwezig voor een volkswoede. Dit ontaardde in 1566  in de Beeldenstorm. Het gevolg was de tachtigjarige opstand tegen Spanje, die in 1568 begon. Onder andere Leiden (1573/74) en Haarlem (1572/73) werden belegerd door de Spanjaarden.  Dat had tot gevolg dat ook in Lisse de kerk, boerderijen en woningen werden vernield.
 
Schuilkerk bij de Engel
De katholieken in Lisse kerkten in de Dorpskerk op ‘t Vierkant. Tijdens de Beeldenstorm werden de beelden van de heilige Agatha en van Maria vernield en verwijderd. De sieraden, zoals rozenkransen werden gestolen en later verkocht. In 1579 werd bepaald, dat de Nederduitse Gereformeerde Kerk in de Noordelijk Nederlanden voortaan de publieke kerk moest zijn. De R.K. Kerk werd verboden. De protestanten namen de kerk in bezit evenals de pastorie op ’t Vierkant.
De katholieken kwamen in het geheim bij elkaar. Zo was er op landgoed Meerenburgh een kapel, waar een kapelaan de mis deed. Ook werden daar monniken opgevangen.
Na een aantal jaren werden de verhoudingen tussen de twee geloofsgemeenschappen gestabiliseerd. Omstreeks 1630 werd oogluikend toegestaan, dat ten westen van de Achterweg, net ten noorden van het Mallegat, bij de Engel een schuurkerk of schuilkerk werd gebouwd. Dit tegen een jaarlijkse betaling van zogenaamde recognitiegelden voor een officiële vergunning. Van deze kerk is geen afbeelding bekend, maar in 1710 wordt op dezelfde plaats een nieuwe kerk met een fraaie pastorie gebouwd. De nieuwe kerk werd bijna 10 meter diep en twintig meter breed aan de voorkant. De kerk werd gebruikt tot 1843 en later gesloopt. Op de tekening hiernaast is rechts de kerk en links het pastoorshuis te zien, met linksvoor een bijkeuken of iets dergelijks. De tekenaar stond ten westen van de kerk, omdat aan de kant van Achterweg niets te zien mocht zijn wegens mogelijke aanstoot. Daar waren bosschages, boomgaarden en een schutting. Op het binnenplaatsje voor de pastorie is een muur te zien met een soort tuinhuisje en daarnaast een poortje, waar  mogelijk een geestelijke dochter, een zogenaamd Klopje, staat. Er waren daar meerdere Klopjes. Klopjes zijn alleenstaande vrouwen, die een kuisheidsgelofte hebben afgelegd. De Klopjesbrug ter plaatse over het Mallegat is naar hen vernoemd, evenals boerderij Klopjeshoven, die aan de overkant van het Mallegat stond.
In Lisse was veel corruptie, waarbij ambtenaren en bestuurders tegen betaling een oogje dichtknepen. In Lisse was de eigenaardige situatie ontstaan dat de katholieke ambachtsheer van Lisse de protestante dominees moest aanstellen. Dit gaf vele onverkwikkelijke situaties.

Het meeste van bovenstaande is ontleend aan het boekje ‘De Aagtenkerk van Lisse’ van A.M. Hulkenberg uit 1960.

Rechts de achterkant van de schuurkerk aan de Achterweg bij het Mallegat Foto: Beeldbank Lisse

OPEN MONUMENTENDAG 2016 GESLAAGD

Met 3500 bezoekers kan men terugzien op een geslaagde jubileumdag in Lisse. Het was namelijk de dertigste uitvoering.

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

4 november 2016

door Nico Groen 

 
Na alle binnengekomen presentielijsten geteld te hebben blijken uit maar liefst 75 verschillende plaatsen bezoekers naar Lisse te zijn gekomen. Dit zijn vaak oud-Lissers, die Open Monumentendag een goede gelegenheid vinden om Lisse weer eens te bezoeken en te bekijken.

Dit concludeert het Comité Open Monumentendag Lisse na een evaluatie van de Open Monumentendag van 10 september. In dit Comité onder leiding van Emma Schuuring  is de Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse” sterk vertegenwoordigd.

Thema iconen en symbolen
Het landelijk thema van deze open dag was ‘Iconen en Symbolen’. Daarom had het Comité  Lisse de daken van de deelnemers als iconen in de folder gezet. Ook waren er nogal wat deelnemers, die religieuze iconen lieten zien, soms met Russisch orthodox gezang.
De Vereniging Oud Lisse had zich op symbolen in Lisse gestort. Veel foto’s van deze symbolen waren te zien in de inloop aan de 1e Havendwarsstraat 4. Verder gaven veel deelnemers aandacht aan wat voor hen iconen en symbolen waren.

Gevarieerd aanbod
Er waren dit jaar maar liefst dertig deelnemers, een symbolisch getal, omdat het de dertigste keer was dat er in Lisse een open monumentendag werd georganiseerd. Daaronder waren weer deelnemers die  nooit eerder hadden meegedaan met Open Monumentendag. Dit waren de fam. de Munk, Keukenhofdreef 18, Danscentrum Welkom, Bondstraat 13, Villa Maria, Heereweg 107 en het Pannenkoekenhuis, Kanaalstraat 22. Het Pannenkoekenhuis is een oude boerderij uit de 18e eeuw.
Een verscheidenheid aan deelnemers deed mee, zoals 5 kerken, een klooster, een danscentrum, een museum, 2 antiekhuizen, een oud politiebureau, een huis met bollenschuur, de Heemtuin, 2 villa’s, een poldermolen, het Thomashuis, de Rijks Middelbare Tuinbouwschool, 2 kastelen, een kinderboerderij, een pannenkoekenboerderij, het Frederikshof, een monumentaal station, een kunstcentrum en een Cultuur Historisch Centrum.

Veel activiteiten
Vanuit dit gevarieerde aanbod aan monumenten waren de mooiste klanken van muziek en zang te horen. Maar er viel ook veel te zien, te beleven en zelfs te proeven  zoals iconen, symbolen, rondleidingen, torenbeklimming, optreden van dansgroepjes, Heemtuin, kantklossen, tentoonstellingen, antiek, een iconograaf, oude politiecellen, schilderijen, Deverbroodjes, proeverijen, binnenkant van een molen, kinderactiviteiten, kasteelrondleidingen, oude koffers in een monumentaal station  en vooral veel iconenschilderijen.

Het Comité wil altijd graag de jeugd erbij betrekken. Dit jaar hebben 3 scholen meegedaan: de Beekbrugschool, school de Akker en de Josephschool. 180 Leerlingen toonden hun kunstwerken in 3 verschillenden kerken: Agathakerk, Salemkerk en Engelbewaarderskerk.
Dankzij de vele vrijwilligers en het prachtige weer heeft het jubileumjaar veel mensen blij gemaakt.

Dankbaar Comité
Van de Gemeente Lisse ontving het Comité subsidie om deze 30e Open Monumentendag te organiseren. Van de landelijke Bank Giro Loterij kreeg het Comité o.a. de nieuwe vlaggen.
De paardentram met pannenkoek, die in het centrum rondreed, was een geschenk van Stichting voorheen Coöp. Onderling Belang Lisse.
Namens het Comité Open Monumentendag Lisse hartelijk dank aan alle deelnemers, medewerkers, monumenteigenaren en sponsoren.

De Agathatoren beklimmen was letterlijk en figuurlijk een van de hoogtepunten. Foto: Nico Groen

GEREFORMEERDE KLISTERKERK EXPOSEERT 100 JAAR GESCHIEDENIS

De geschiedenis van 100 jaar gereformeerde kerk wordt beschreven. Nieuwbouw in 1933.

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

6 september 2016

door Nico Groen       

Op 20 januari 1916 werd de Gereformeerde Kerk Lisse officieel losgemaakt van de Gereformeerde Kerk Hillegom; de institutie was een feit. In juni 1914 was alvast een kerkje gerealiseerd op de huidige plaats van de kerk bij de Klister, Heereweg 105. Het was ‘een gebouwtje dat ‘t midden houdt tusschen ’n kerkje en een flinke vergaderzaal’.
Het houten gebouw zag er armetierig uit, want het ontwerp is vele malen aangepast om onder de 5000,- gulden te kunnen blijven. Het kerkje was zo gemaakt, dat het gemakkelijk tot een bollenschuur kon worden omgebouwd als er onverhoopt in de toekomst te weinig leden zouden zijn. De kerk was berekend op 150 personen. Er waren toen 19 gezinnen lid. Later kwamen er 50 zitplaatsen bij door het bouwen van een ‘gaanderij’. Binnen enkele jaren groeide de kerk uit tot 250 leden.

Vóór die tijd moest twee keer per zondag naar Hillegom gewandeld of door de rijkere gemeenteleden gereden worden. Dat viel natuurlijk niet mee. Een gemeentelid: “Door de grote afstand was ons leven deels onkerkelijk, omdat men door de weersgesteldheid of ouderdom die lange tochten niet mede kon maken om getrouw tweemaal te kunnen opgaan naar Hillegom”.
Omdat de fusiebesprekingen tussen landelijke gereformeerde kerken en de landelijk gereformeerde gemeenten mislukten, besloot men ook om die reden een eigen kerk in Lisse te realiseren. Dit, omdat men verwachtte leden te verliezen aan de Gereformeerde Gemeente, die in de Kanaalstraat al een kerkgebouw had.

Omdat de kerkgroei doorzette werd het gemis van ‘een eigen Herder en Leeraar’ steeds groter. Daarom werd dominee Th. Ruys in 1920 bevestigd. Hij bleef  hier 33 jaar tot zijn overlijden in 1953. Dat is een lange periode. Er wordt door oudere Lissers daarom soms nog steeds gesproken over het kerkje van Ruys.

De kerkgroei ging door. In 1933 werd de oude kerk daarom gesloopt en een nieuwe grotere kerk gebouwd. Architect Dirkmaat uit Broek op Langendijk kreeg opdracht een bouwplan te maken voor een kerk met een toren. De nieuwe kerk kon in maart 1934 in gebruik worden genomen. Dat is het gebouw, dat er nog steeds staat.

Eind jaren vijftig van de vorige eeuw werd het gemis van een eigen verenigingsgebouw steeds groter. Dat resulteerde in 1960 in de aankoop van het gebouw Salvatori in de Wagenstraat, wat ‘redder’ betekent. Salvatori heeft tot 1982 goede diensten bewezen aan het verenigingsleven van de Gereformeerde Kerk. Toen werd besloten om bij de kerk een nieuw verenigingsgebouw neer te zetten. Dit werd De Klister.

Veel van wat hierboven geschreven is, komt uit het boekje van Ed Olivier, dat is uitgegeven ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de kerk in 1991.
Het hele jaar 2016 is al een foto-expositie van de100-jarige geschiedenis te zien in de grote zaal van de Klister. Het kerkgebouw en de Klister worden tijdens de Open Monumentendag op 10 september opengesteld voor belangstellenden. De foto-expositie is dan te zien en wordt nader toegelicht.
Daarnaast laat Ds. Theo Hop in de kerkzaal zijn vele iconen zien. Daarbij is Russisch orthodox gezang te horen.

De bouw van de kerk in 1933 Foto archief Gereformeerde Kerk Lisse.

Tachtigjarige oorlog richtte veel schade aan in Lisse

door Arie in ’t Veld

Uit De Lisser van 27 augustus 2008

Toen en nu: Nederlands hervormde kerk

LISSE – Het kerkgebouw van de Nederlands Hervormde kerk aan het Vierkant is eeuwenoud. Met name de toren heeft al heel wat jaren doorstaan en dateert vermoedelijk uit de periode van rond 1500. Het kerkgebouw zelf is minder oud, maar toch ook niet meer zo piep. De geschiedenis van de kerk is overigens enigszins anders dan protestants, als wordt bedacht dat de kerk oorspronkelijk een rooms katholieke kerk was. Het hoe en het wat waardoor de kerk op een gegeven moment in protestantse handen overging is nog altijd niet echt duidelijk, doch het vermoeden bestaat dat de roerige periode van de Beeldenstorm daar wellicht het nodige mee had te maken.

Het kerkgebouw had in de Spaanse tijd veel te lijden gekregen, waardoor het bedenkelijk veel op een ruïne begon te gelijken. Zo lag het koor geruime tijd er verwoest bij, maar later heeft men alles weer hersteld en ongeveer in de staat gebracht van voor de tachtigjarige oorlog. Het zal de ware Lisser niet zo leuk in de oren klinken, maar toch is het waarschijnlijk zo dat Sassenheim in de vijftiende eeuw kerkelijk blijkbaar meer te betekenen had dan Lisse. In ieder geval had Lisse tot 1460 niet eens een kerk, maar een kapel, die door Willem, Graaf van Holland, was gebouwd, maar onder de parochiekerk van Sassenheim behoorde. Door een “bulle” van Paus Pius de Tweede is Rome op de achtste November 1462 gegeven, werd deze kapel van Sassenheim afgescheiden en tot een parochiekerk verhoogd, die aan St. Agatha was gewijd.
Overigens moet dit alles los worden gezien van de huidige Agathakerk, want die is weliswaar monumentaal, maar dateert toch altijd nog van de vorige eeuw. Na de hervorming was de rk-gemeente verenigd met die van Warmond, Voorhout en Sassenheim. In de laatste plaats hield de pastoor verblijf. In 1667 “verlangde” Lisse echter een eigen pastoor en kwam de eerste in de persoon van Johan van de Werve. Op 1 juli 1697 overleed deze, en werd opgevolgd door Lambert Schaap. Op 10 April 1709 verwisselde ook deze het tijdelijke met het eeuwige en toen kwam hier als pastoor Arnoud de Leeuw.

Veranderingen
Dat er in de loop der jaren aan de Ned. Herv. kerk het een en ander veranderd is blijkt uit de beschrijving, die in het laatst der achttiende eeuw uit een ganzenveer vloeide: “Van binnen is dezelve in alle opzichten zeer wel ingericht en van een goede preekstoel, doophek, de benodigden gestoeltens en verdere zitplaatsen vrijwel voorzien. Sieraden vindt men echter niet anders dan tegen de binnenzijde der toren. Daar is een oud bord geplaatst waarop de Wet des Heeren en het volmaaktst gebed met een goede letter staat geschreven. In het koor, hetwelk van een latere bouwing als de kerk is, vindt men een aanzienlijke begraafplaats van de familie van de heer Van der Stel, voorheen Gouverneur zijnde geweest van de Kaap de Goede Hoop. De toren is zwaar vierkant en trots gebouwd, met een lage kap gedekt op welke men een windwijzer vindt; van binnen in dezelve een uurwerk en klok en van buiten met de nodige uurwijzers voorzien. Het kerkhof is rondom met een muur omvangen en aan de ene zijde met bomen beplant”. Tot zover een deel van het geschrift van de 18e-eeuwse geschiedschrijver.
En dan de toren in. Een stenen trapje van enkele treden brengt de klauteraar naar een smal en laag poortje. En als men zich daar doorheen wurmt blijkt dat de muur ruim negentig centimeter dik is! De zolders kraken griezelig als er overheen wordt gelopen. Het nog aanwezige, maarniet meer gebruikte oorspronkelijke uurwerk is destijds gemaakt bij A.H. van Bergen in Heiligerlee. Op de volgende etage bevindt zich de luidklok. De antieke klok is in 1943 door de Duitsers weggehaald en vermoedelijk tot een of ander oorlogstuig omgesmolten. In ieder geval is de klok, die nu in de stoel hangt nog niet zo oud.
Het volgende gedicht staat er op te lezen: “De oude klok, in ‘d oorlog meegenomen vervulde eeuwenlang haar grootste taak. De nieuwe, voor haar in de plaats gekomen. Roept nu weer luid: gij die nog slaapt: ontwaakt!” 1949. Hier vindt men ook de grote ijzeren hamer, die door het uurwerk van de klok in actie wordt gebracht, wanneer de klok moet slaan. Tegen het Westelijk gedeelte der toren zit nog een zonnewijzer, die het uiteraard nog “doet”. Vermoed wordt, dat deze er in 1600 of

Copyright © 2008 Vereniging Oud Lisse

Heereweg 252 – Kosterij van de Grote Kerk

Cultuur historisch belangrijk vanwege gebruik als kosterij.

Kadaster: C-3548. Bouwjaar: 1912. Architect. Leen Tol sr.

De kosterswoning dateert uit 1912 en is ontworpen door architect Leen Tol sr. De kosterij, met de poortdoorgang, vormen samen met de kerkhofmuur een mooie omlijsting van het kerkgebouw met omliggend kerkhof.

De foto is vanaf het kerkhof genomen

In het midden de kosterswoning

De foto is vanaf het kerkhof genomen

Nassaustraat 45 en Oranjelaan 98 – ‘Mariakerk’

Voormalige RK-kerk met de naam ‘Onbevlekt Hart van Maria’.

Kadaster: D-8527 en D-8529. Bouwjaar: 1952. Architect: bureau Paardekooper-Barnhoorn.

De kerk werd in 1952 ontworpen door het architectenbureau Paardekooper-Barnhoorn uit Lisse, in samenwerking met Dom Hans van der Laan (van de bekende Leidse architectenfamilie en medegrondlegger van de Bossche School) en zijn broer ir. N. van der Laan.

In maart 1950 werd de basis gelegd voor de bouw van deze kerk. De bevolking nam toe en uitbreiding van het dorp was noodzakelijk. Aan de oostzijde van Lisse was nog plaats genoeg voor uitbreiding. En voor het stichten van een parochie en het bouwen van een kerk met pastorie.
Op uitnodiging van de heer G.P.A. van Zuylen, pastoor van de St. Agatha en van het kerkbestuur, bestaande uit de heren K.Barnhoorn, J.Berbee Gzn. J.P.de Koning en N.Stokman, verschenen op 12 maart 1950 (Anno Sancto) in de zaal van de Pastorie van St.Agatha de waarnemend burgemeester van Lisse de heer J.W.A.Lefeber, de heren C.M.Jonkman, Cv.d.Laan, G.A.Ransdorp, H.P.v.d.Reep en A.Th.M.Zwetsloot (de heren P.v.d.Veld, G.H.Intres en Jac.Raaphorst hadden bericht van verhindering gestuurd) voor een vergadering met als onderwerp van bespreking “Het stichten van een derde Rooms Katholieke Kerk met scholen te Lisse”.
Uit deze vergadering vormde zich een actiegroep (het Sint Willibrordus Comité), die aan de arbeid toog en binnen de kortste keren zorgde dat er bij alle katholieken, zowel in Lisse als in Lisserbroek een folder de brievenbus binnengleed, waarin de plannen bekend werden gemaakt. Met de uitnodiging om na de Hoogmis in het KAB-gebouw ( nu ‘De Gewoonste Zaak’) bijeen te komen om nader over de plannen geïnformeerd te worden.
Op zondag 10 september 1950 verscheen de pas benoemde ‘bouwpastoor’ de heer J.Staadegaard voor het eerst op een vergadering. Er zou voor een bedrag van 350.000 gulden gebouwd gaan worden.

Op 29 december 1951 kon de eerste steen worden gelegd, gemaakt door de bekende beeldhouwer Niels Steenbergen uit Teteringen. In april 1952 werd de vlag in top gehesen. Na afronding van de bouwwerkzaamheden schafte men de kruiswegstatie aan. Ene Toorop was hiervan de maker, en deze waren afkomstig uit de Lourdeskerk in Scheveningen. De klok kwam van de bekende klokkengieter Petit.

Eind 1951 worden de plannen voor een eigen kerkhof bij de kerk vastgelegd. Maar het gemeentebestuur liet weten dat men geen toestemming kon verlenen. De parochianen lieten het hier echter niet bij zitten en na veel gepraat was de zaak op 1 juni 1952 rond.

Door Mgr. Huibers, Bisschop van Haarlem, werd op Zondag 20 augustus 1952 de plechtige inwijding van de kerk van het Onbevlekt hart van Maria verricht, toegewijd aan Maria van Fatima.

Na het tweede Vaticaanse concilie werd de kerk soberder. De muren werden wit en de vertrouwde schildering in de apsis verdween onder de verf.

De ontkerkelijking en het tekort aan priesters maakten dat er een einde kwam aan de functie van kerkgebouw.

Deze belangrijke wederopbouwkerk is in maart 2007 aan de eredienst onttrokken. De Mariakerk in Lisse is op 18 maart 2007 dichtgegaan. Een dag eerder, zaterdagavond 17 maart, was de allerlaatste viering in het kerkgebouw aan de Nassaustraat. Een bijzonder moment was het moment waarop de Godslamp werd uitgeblazen. Dat maakte het einde definitief.

Het gebouw in een gezondheidscentrum geworden. Aan de Nassaustraat staat een dagkapel. Deze Mariakapel werd op 20 februari 2010 ingezegend door Adrianus Kardinaal Simonis em. aartsbisschop en voormalig inwoner van Lisse, en door Mgr. A.H. van Luyn, bisschop van Rotterdam. De kruisen van het dak zijn verwijderd om plaats te maken voor ‘kristallen’ zoals het exemplaar dat zich ook op de Mariënhof bevindt. De kerkklok is terug in een klokkenstoel, die op het kerkplein is geplaatst.

Architectuur
De kerk is een driebeukig, bakstenen pand op rechthoekige plattegrond, in het centrale deel twee bouwlagen hoog en afgedekt met een schilddak. Symmetrische voorgevel met vijf vensterassen en inwendig portaal met twee betonnen zuilen en betonnen latei. Aan de achterzijde wordt de kerk met een apsis afgesloten. Kleine vensteropeningen en eenvoudig siermetselwerk in gevels.
De gevels zijn van rode baksteen in wildverband. Op de begane grond in de voorgevel is een inwendig portaal met twee betonnen zuilen en een betonnen latei. Een grote rechthoekige ingang met rijk beschilderde deuromlijsting binnen een dubbelsteens rondboog. Aan weerszijden in de zijbeuken een smalle, lichtgetoogde vensteropening een tweeënhalf steens strek. In tweede bouwlaag centrale deel drie vierkante spaarvelden, elk voorzien van een vierkante, lichtgetoogde vensteropening onder een bakstenen strek. De gevel wordt door een omlopende betonnen lijst en banden in siermetselwerk afgesloten. De zijgevels zijn in eenzelfde stijl opgetrokken met samengestelde rondboogvensters onder dubbelsteens rondbogen in de zijbeuken, een sierlijk klokkengeveltje in de linker zijbeuk en een aangebouwd portaal in elk van de zijbeuken als kenmerkende elementen. Aan de achterzijde wordt de kerk met een apsis afgesloten.
In de entree van het centrale deel grote, rijk bewerkte houten paneeldeuren. In aangebouwde portalen eveneens houten paneeldeuren. In de boogvensters glas-in-lood ramen. Schilddak met nok haaks op de voorgevel. Op dak gesmoorde, opnieuw verbeterde Hollandse pannen en twee pirons in kruisvorm. Het kerkgebouw is door midden van een tussenlid met de pastorie verbonden. Beide bouwdelen zijn in de stijl van de kerk uitgevoerd.
ir. A.H.J. Paardekooper (1918-1991), die na de oorlog in de Bollenstreek zijn architectenpraktijk begon, was een bevlogen architect. Verhoudingen/maten waren zeer belangrijk. Onderdelen van gebouwen zijn op elkaar afgestemd. Bij de Mariakerk is de speciaal gemaakte baksteen precies 5 cm hoog. Met de specie meegerekend wordt de hoogte van een gemetselde laag precies 7 cm. Het heilige getal zeven: zeven sacramenten, zeven hoofdzonden, zeven dagen in de week.

Detail van de muren en kozijnen

Het oude interieur

Mariakek vanuit de lucht

 

Ter Beek 26 en 28 – Zusterhuis

Ter Beek 26 en 28 – Zusterhuis bij de Engelbewaarderskerk

Het voormalige zusterhuis

Tulpenstraat 35 – Salemkerk

Tulpenstraat 35 – Salemkerk
De Salemkerk is het kerkgebouw van de leden van de Gereformeerde gemeente.
Over de ontstaansgeschiedenis: midden 19e eeuw gaan enkele kerkleden over van de hervormde kerk Lisse naar de Kruisgemeente in Noordwijk . In 1865 krijgt men een eerste kerkje aan de Kanaalstraat. Voor de gereformeerde gemeente behorend bij de “Gereformeerde Kerken onder het kruis”. In 1887 volgt de nieuwe kerk en pastorie, locatie: huidige C&A.
Het huidige kerkgebouw, naar een ontwerp van architect A.F. Fresen uit Wageningen, werd ontworpen in 1935. In 1936 volgde de eerste dienst in de nieuwe kerk aan de Tulpenstraat.
In 1969? 1980werd het verenigingsgebouw bij de kerk gebouwd.
In 2000 volgde een ingrijpende verbouwing waardoor er ca.140 extra zitplaatsen werden gerealiseerd.

De Salemkerk is een zaalkerk op kruisvormige plattegrond, hoofdvolume afgedekt met elkaar kruisende zadeldaken met op de top een bescheiden torentje met spits. Het torentje is bedekt met leien en getooid met een haantje.
De vier topgevels hebben in de topgevels smalle hoge vensters met glas-in-lood. Aan het einde van de middenbeuk is aan weerszijden en parallel aan de dwarsbeuken in eenzelfde stijl een kosterij en een verenigingsgebouw gesitueerd. De gevels zijn opgetrokken in rood-grauwe baksteen in kettingverband.

De Salemkerk is met zijn sobere, ingetogen vorm een mooi voorbeeld van de traditionele Gereformeerde kerkbouw.

De Salemkerk

Een ansichtkaat van de Salemkerk

Veldhorststraat 48 – Kerk van de SGW

Veldhorststraat 48 – Christelijk Gereformeerde Kerk

Landelijk ontstond de Christelijk Gereformeerde Kerk in 1884 door afscheiding van de Gereformeerde Gemeente onder het kruis. In Lisse is de richting ontstaan na een conflict in de Gereformeerde Gemeente in 1897.
Men kerkte eerst in de Kanaalstraat in een bollenschuur en na 1 jaar bouwde men een eigen kerk, vlak bij de Gereformeerde Gemeente.
Sinds 1928 kerkt men in de Veldhorststraat.
In 1964 wordt de kerk gerestaureerd en verdwijnt het systeem van vaste zitplaatsen Sinds 2001 is er de Samenwerkingsgemeente, een volledige samenwerking tussen de Christelijk Gereformeerde Kerk en de Nederlands Gereformeerde Kerk.
Het kerkgebouw dateert uit 1927 en is ontworpen door architectenbureau Lohmann en Ponsen te Sassenheim en gebouwd door de firma Gebr. Moolenaar uit Lisse.
De bouw van de kerk, de inpandige kosterswoning en de naastgelegen pastorie duurde 9 maanden. Kostprijs ƒ58.700,–.

Het gebouw is opgetrokken in rood-grauwe baksteen in Vlaams verband. Ranke bakstenen toren met onderbroken tentdak staat half in westelijke gevel ingebouwd. De daken zijn belegd met leien. De grote verticale vensters in de topgevels en de kleinere versies in de aanbouwen zijn van staal en voorzien van glas-in-lood.