Berichten

Open Monumentendag 2025.

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 24 nummer 3 2025

Op zaterdag 13 september jl was het dit jaar bij veel monumenten in Lisse weer een drukte van belang. De opening van Open Monumentendag werd traditiegetrouw door de burgemeester verricht, maar dit keer op een andere locatie: Uitvaartzorg Bollenstreek was onze gastheer in de door Paardekooper ontworpen voormalige MULO aan de Oranjelaan. Burgemeester Jasper Nieuwenhuizen sprak over het belang van monumenten en betrok daarbij ook het jaarthema: Erfgoed en Architectuur: Gebouw(d) om te blijven. Van de twintig monumenten die dit jaar te bezoeken zijn geweest, waren er acht nieuwe adressen. Juist die monumenten scoren vaak hoog op bezoekersaantallen, hoewel Keukenhof met meer dan 1500 bezoekers de kroon spande. In totaal zijn de monumenten van Lisse rond de 3500 keer bezocht. Er waren dit jaar ook enkele gebouwen van recente datum te bezichtigen. Onder andere het gebouw Reinwater in De Engel, een oude drinkwaterberging die is verbouwd tot woningen. Ook de architect van dat gebouw, Johan Veldhoven, had zijn kantoor, naast de voormalige Mariakerk, speciaal daarvoor ningen geven een andere beleving van een gebouw. Kortom; als u dit jaar niet in staat was om rond te gaan, hebt u iets gemist! Maar volgend jaar bieden we u een nieuwe gelegenheid. Op de 2e zaterdag van september in 2026 wordt Open Monumentendag voor de 40e maal georganiseerd. Het thema zal dan zijn: Erfgoed in Gevaar.

De kanjers van Open Monumentendag in het zonnetje gezet.

Open Monumentendag 2025 dit jaar op zaterdag 13 september.

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 24 nummer 2 2025

Het comité dat elk jaar in Lisse de Open Monumentendag organiseert, is al enkele maanden actief om ook dit jaar een bijzonder  programma samen te stellen. Ons dorp heeft een behoorlijk aantal landelijke en gemeentelijke monumenten. We zijn blij dat vele beheerders daarvan ieder jaar bereid zijn om gratis hun deuren een dag open te zetten. Kerken, kastelen en molens zijn altijd een bezoek waard: er is veel te zien. Het landelijk vastgestelde thema is dit jaar: ‘Architectuur, gebouw(d) om te blijven’. In het kader van dat thema vestigen we ook de aandacht op de buitenkant van gebouwen en daarom ook op moderne gebouwen die opmerkelijk van vorm zijn. We willen dit jaar een korte wandeling opnemen in het programma en wel het gedeelte van de Achterweg vanaf het Vierkant tot het fietstunneltje en een klein deel van de aangrenzende Vuursteeglaan. Waarom juist dit deel van deze straat? In het kader van de architectuur is ons opgevallen dat vanaf het einde van de 19e eeuw tot heden er elk decennium wel een huis is gebouwd. Bekende architecten uit de Bollenstreek zoals Barnhoorn, Van der Eerden, Tol en Paardekooper hebben één of meerdere oudere panden ontworpen. Ook moderne architecten als Veldhoven (vader en zoon) en van de KVDK hebben recenter huizen ontworpen. Via een QR-code is over veel objecten of soms over hun bewoners, extra informatie te lezen. De informatie over de wandeling zal ook na Open Monumentendag beschikbaar blijven. Nadere informatie zal worden verstrekt via de traditionele folder en op de website van de VOL.
Zet de datum in uw agenda!

Dorpskerk 1880, aan de Achterweg door Pieter Adrianus Schipperus

Verslag Open Monumentendag 2024

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad december 2024 4

Open Monumentendag is dit jaar voor de 38e keer georganiseerd. In het tweede weekend van september (in Lisse alleen op de zaterdag) kunnen veel monumenten gratis worden bezocht. Bij ons waren er 19 bijzondere gebouwen opengesteld en daar zijn in totaal meer dan 3000 bezoeken gebracht. Sommige bezoekers gaan rechtstreeks op hun doel af, andere willen zoveel mogelijk plaatsen baandoen. Het is, mede door het aangename weer, een zeer geslaagd evenement geweest. In Lisse is het sinds vele jaren traditie dat niet alleen de monumentale gebouwen een bezoek meer dan bewaard zijn, maar ook dat in die gebouwen altijd iets te beleven is. Muziek: koren, kleine combo’s, orgelmuziek en diverse kunst- en fototentoonstellingen zijn te bewonderen geweest. Binnen het jaarthema (routes, netwerken en verbindingen) is er ook gezocht naar bijzondere verhalen: vluchtelingenwerk en deelnemers aan pelgrimstocht hebben over hun uitdagingen kunnen vertellen. Als speciale attractie heeft een klassieke bus van de NZH gratis rondes gereden langs een aantal monumenten. Deze bus heeft bij veel reizigers nostalgische gevoelens opgeroepen, omdat men jarenlang met die bus naar werk of school is gegaan. De 400-jarige Poelpolder heeft in de Pauluskerk en in de boerderij van Langeveld een deel van zijn geschiedenis kunnen vertellen via een fototentoonstelling.

Volgend jaar wordt het thema “Architectonisch erfgoed”. Noteer alvast zaterdag 13 september in de nieuwe agenda!

Open Monumentendag 14 september 2014

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 23 nummer 3 2024

Op zaterdag 14 september is het voor de 38e keer! Open Monumentendag. Veel monumenten komen jaarlijks terug, maar blijven meer dan de moeite waard om nog eens te bezoeken. Er is steeds wel weer iets nieuws in te ontdekken. Elk jaar zijn er ook altijd een aantal monumenten die niet eerder op de lijst stonden te bezoeken. De voormalige Mariakerk en de boerderij van  Langeveld zijn daar dit jaar een voorbeeld van. Wat de Open Monumentendag in Lisse zo bijzonder maakt, is dat niet alleen de gebouwen monumentaal zijn en een bezoek waard, maar dat er binnen in de gebouwen iets extra te beleven valt. Daar is dit jaar veel te zien en te horen: kunst (Mariakerk, De Oude School, Salemkerk), bijzondere fototentoonstellingen (Pauluskerk, boerderij Langeveld), orgelconcerten en koren in diverse kerken, informatie over diverse bedevaartstochten (Agathakerk en pastorie) en er is een gratis bustour langs diverse monumenten in een oude NZH bus! Vluchtelingenwerk geeft informatie in Buurthuis Salvatori en in onze eigen locatie De Vergulde Zwaan is er een kleine tentoonstelling van de NZH en diverse schaalmodellen en maquettes. De folder is beschikbaar en de uitgebreide informatie staat op de site van VOL.

Open Monumentendag

/in /door

Nieuwsflits

Nieuwsblad 23 nummer 2  2024

Noteer zaterdag 14 september aanstaande: Open Monumentendag. De voorbereiding is al enkele maanden in volle gang. Lisse is rijk aan monumenten en gelukkig stellen vele daarvan hun deuren opnieuw open op de achtendertigste Open Monumentendag. Het thema is dit jaar: routes, netwerken en verbindingen. Eén van de attracties wordt in dit verband een rondrit met een antieke NZH bus! Verder zal het kunstenaarscollectief van de BIB in de voor het eerst opengestelde voormalige Mariakerk een grootse manifestatie houden. In het kader van de Poelpolder die dit jaar 400 jaar bestaat, wordt een deel van de fototentoonstelling die later in de bibliotheek wordt georganiseerd, op die dag reeds getoond in de Pauluskerk en in de prachtig gerestaureerde boerderij van Langeveld. In totaal doen weer 19 locaties mee en vele verschillende attracties en activiteiten worden georganiseerd. Het volledige programma zal ook op de site van
de VOL worden getoond. Het wordt weer verrassend en een prima dag om kennis te maken met de verschillende aspecten van de roemruchte historie van Lisse.

Open Monumentendag in de Bollenstreek

/in /door

Nieuwsblad 22 nummer 3  2023

Nieuwsflits

In vrijwel alle dorpen in de Bollenstreek was er veel animo voor Open Monumentendag p zaterdag 9 september, dat als thema had ‘Levend Erfgoed’. Molens, kerken, oude gebouwen en kastelen zijn altijd enthousiaste deelnemers en zetten hun deuren dan wijd open. In de Molen van Speelman in Sassenheim was een fraaie expositie te zien van werken van de Lissenaar Dirk Honders. Ook werd in de Ruïne van Teylingen, naast rondleidingen, het leven van Jacoba van Beieren gepresenteerd. In Hillegom waren o.a. in het voormalig gemeentehuis de trouwzaal en de burgemeesterskamers te zien. Marca Bultink verzorgde meerdere rondleidingen in ’t Hof. Ook was de monumentale watertoren toegankelijk. Lisse spande echter de kroon met zijn 19 monumenten. De Open Monumentendag werd geopend door burgemeester Lies Spruit in het gebouw van de Ver. Oud Lisse in samenwerking met de voorzitter Eric Prince. Bijzonder was ook de kleine expositie in het VOL gebouw.

Duinhof open op monumentendag

/in /door

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)                                                             

 5 oktober 2021

 door Nico Groen

Op zaterdag 11 september openden 17 kleurrijke monumenten in Lisse hun deuren voor het publiek. De opening werd vóór het gemeentehuis verricht door burgemeester Lies Spruit op uitnodiging van Eric Prince, voorzitter van het comité Open Monumentendag Lisse. Dit met medewerking van het harmonieorkest van Da Capo.

 

Het thema van dit jaar was ‘Mijn monument is jouw monument’, waarbij gastvrijheid en openheid centraal stonden. Ondanks coronabeperkingen werden toch 2600 bezoekers genoteerd op deze 35e monumentendag. Hulde aan het comité Open Monumentendag!

 

Archiefstuk uit 1475

Eén van de nieuwe deelnemers was het Gemeentehuis, waar rondleidingen en lezingen verzorgd werden. Met enkele gidsen kon men in groepjes wandelen in het Gemeentehuis waar oude archieven van de Gemeente Lisse werden tentoongesteld o.a. het oudste perkamenten document van Lisse uit 1475. Ook was er in de publiekshal een tentoonstelling “De Lissese politiek vroeger en nu”. Daarbij was ook Arie in ’t Veld aanwezig, de auteur van de reeks ‘Kleine kroniek van Lisse’. Emeritus hoogleraar Herman Pleij verzorgde in de ochtend op humoristische wijze een lezing over de Lissese dorpspolitiek.

 

Begraafplaats Duinhof

De algemene begraafplaats Duinhof deed voor het eerst mee. Men kon in groepjes worden rondgeleid door een gids. Deze parkachtige begraafplaats ligt in de oude duinen van Keukenduin. De gids ging langs het praalgraf van familie Graaf van Lynden, 2 oorlogsgraven en de graven van vooraanstaande bollenkwekers.

In 1929 werd de begraafplaats gerealiseerd in een stuk van het Keukenhofbos. Ook kwam er een houten aula. In 1947 en 1951 werd de begraafplaats uitgebreid. In 2005 was er een grote uitbreiding naar het noorden. In 2010 werd uitgebreid richting Puntenburg.

Op de begraafplaats staat een groot aantal oudere bomen, die in het duingebied thuishoren. Er staan onder andere beuken, eiken en dennen verspreid over het oude gedeelte van het kerkhof.

Er is op de begraafplaats ook een particuliere 18e eeuwse grenspaal met de inscripties F.G.E. en aan de andere kant I.V. uitgehakt. De initialen F.G.E. zijn van Frans Gerhard Eijsingk/Eissink die in 1782 landgoedeigenaar was van Keukenduin en bij I.V. gaat het om landbouwer Jan Verdegaal die in 1745 in de Zilk geboren was en woonde op boerderij Welgelegen (nu politiebureau) aan de Heereweg te Lisse.

 

Verder konden diverse monumentale kerken bezocht worden waar de orgels werden bespeeld. Ook op veel andere plaatsen waren er muzikale optredens. Voor de inwendige mens kon men terecht bij Restaurant Lowietje en het Tussenstation Lisse, dat ook te bezichtigen was. Overige deelnemers dit jaar waren: ’t Huys Dever, Landgoed Keukenhof, Zorgboerderij Sterksaam, De Oude School, de voormalige Rijkstuinbouwschool, de Zemelpoldermolen, de Heemtuin en Museum De Zwarte Tulp. Het programma kon als fietsroute gereden worden en eindigde dan bij Vereniging Oud Lisse waar een tentoonstelling over monumenten ingericht was. Ter afsluiting werd om 16.00 uur het traditionele slotconcert gespeeld in de Sint-Agathakerk door Cor de Vries op het Adema-orgel.

Foto: Entree van begraafplaats Duinhof Foto: Nico Groen

Delpher, een goudmijn

/in /door

Sporen van vroeger   (LisserNieuws)                                              

7 september 2021

 door Nico Groen

De Koninklijke Bibliotheek (KB) is de nationale bibliotheek van Nederland, gevestigd in Den Haag. Zij verzamelt alles wat in en over Nederland verschijnt, van middeleeuwse literatuur tot aan publicaties van vandaag. Zo’n zeven miljoen publicaties, boeken, kranten en tijdschriften zijn in de magazijnen opgeslagen. Daarnaast biedt de KB ook veel digitale diensten, zoals de landelijke online Bibliotheek onder de naam Delpher.

De naam Delpher is ontleend aan het woord ‘delven’ dat spitten, (op) graven, winnen betekent en is een knipoog naar Delphi, het beroemde orakel. Delpher biedt de originele teksten aan uit de meer dan ruim 1,7 miljoen kranten verschenen tussen 1618 en 1995. Niet alleen legale bladen, maar ook gesten­cilde illegale blaadjes uit de oorlog, zoals de Oranjekoerier uit Lisse, Het Parool, Trouw, De Waarheid en De Vrije Pers. Ook zijn niet vergeten de kranten door de NSB uitgegeven, zoals Het Nationale Dagblad en Zwart Front. Verder elf miljoen tijdschriftpagina’s en meer dan 900.000 boeken van de 15de tot de 21ste eeuw. In totaal vindt u in Delpher meer dan 120 mil­joen pagina’s. Dit aanbod zal de komende jaren alleen maar groeien. Deze immense klus is nog steeds gaande. Het zal nog jaren duren voordat alles online staat. Delpher is sinds 20 no­vember 2013 beschikbaar via de link Delpher.nl. Daar kunt u de gedigitaliseerde pagina’s woord voor woord doorzoeken.

Vondsten in de  grote kerk in 1938

Als alleen het woord ‘lisse’ wordt ingevoerd staan er ruim 100.000 Nederlandse artikelen en bijna 50.000 advertenties vermeld, bijvoorbeeld ook de rivier De Lisse in Frankrijk. Men zal dus op meer trefwoorden moeten zoeken. Zoals bijvoorbeeld ‘Lisse AND Agathaparochie’.

Dan vind je o.a. een zeer uitgebreid artikel uit de Maasbode van 8 december 1938 over het herstel van de vloeren in de grote Kerk Lisse met de titel ‘Vondsten in de Ned. Hervormde kerk te Lisse’. Waarin onder andere staat: “Bij de werkzaamheden, welke in de laatste weken in de Ned. Hervormde Kerk, vermoedelijk de oude H. Agathakapel, aan het Vierkant te Lisse, werden verricht, zijn eenige vondsten gedaan, welke vooral voor de katholieken van Lisse van waarde en beteekenis zijn. Gevonden is een grafsteen met de namen van de eerste vijf pastoors, die na de Hervorming te Lisse hebben gestaan …. De zerk der eerste vijf Lisser pastoors na de hervorming is door de kerkvoogden aan den huidigen pastoor afgestaan. Een waardige plaats voor dit steenen document der kerkgeschiedenis van het dorp zal worden uitgekozen”. Nu ligt deze steen nog steeds op de begraafplaats van de Agathakerk op het linker gedeelte helemaal vooraan tegen het Franciscushuis aan.

Open monumentendag 11 september

Op 11 september zijn een  aantal gebouwen geopend voor bezoek. Kijk voor de aardigheid voor of na uw bezoek eens op Delpher om wat meer te lezen in krantenartikelen, die mogelijk zijn verschenen  over het betreffende gebouw. De folder over de Open Monumentendag is verkrijgbaar bij de VVV of op de dag zelf bij een van de 17 deelnemers. Het thema dit jaar is ‘Mijn monument is jouw monument’.

Foto: De folder van de Open Monumentendag op 11 september is verkrijgbaar bij de VVV.

Foto: De folder van de Open Monumentendag op 11 september is verkrijgbaar bij de VVV.

 

Het thema van monumentendag is leermo(nu)menten

/in /door

Sporen van vroeger                                                   

8 september 2020

door Nico Groen

 Op 12 september aanstaande is de landelijke Open Monumentendag gepland. Veel plaatselijke comités hebben besloten dit jaar geen activiteiten te ontwikkelen. Vanwege de coronamaartegelen weet echter niemand op dit moment wat er dan wel of niet mogelijk is. Het Comité Open Monumentendag Lisse wil echter een interessant programma klaar hebben voor jong en oud met veel ‘Leerinformatie’ en muziek.

Het landelijke thema is namelijk LEERMO(NU)MENTEN. Alles moet natuurlijk voldoen aan de coronarichtlijnen die op 12 september gelden. Dat valt echter niet mee. Door de coronamaatregelen is namelijk niet veel mogelijk. Het comité wilde van de wieg tot het graf en van vroeger tot nu voorbeelden van leren laten zien op deze Open Monumentendag. Van kindercrèche, kleuterschool, basisschool, middelbare school tot volksuniversiteit hoopte het comité wat te laten zien. Maar niets daarvan kon doorgaan, behalve bij het grote Fioretti College, de bibliotheek en in de Vergulde Zwaan, waar de Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse” zijn onderdak heeft. Zij laat met een tentoonstelling de historie van het onderwijs zien: van griffel tot laptop. Ontdek naast de werkruimten bij de VOL ook de zolder met museale antiquiteiten.

Bij de  bibliotheek zullen op tafels voorbij de ingang vele leerzame boeken uitgestald zijn.

Ervaar in het Fioretti College het onderwijs anno 2020. Docenten en studenten geven er die dag uitleg aan belangstellenden.

Deelnemers

Iedere deelnemer moet dus aan de geldende coronamaatregelen voldoen.

Voor particulieren van monumentale woningen is openstelling dit jaar nauwelijks te doen. Daarom doen alleen organisaties mee, die een grote ruimte ter beschikking hebben. Verwacht wordt dat deze wel aan de richtlijnen voldoen. Als er te veel mensen zijn moet men rekening houden met wachttijden!

Als het goed is doen er dit jaar 14 organisaties mee met de Open Monumentendag. Drie daarvan hebben een rijksmonument ter beschikking. Dat zijn Huys Dever, Landgoed Keukenhof en de Sint Agathakerk. Ook zijn er 6 gemeentelijke monumenten, die u kunt bezoeken en bekijken; het kerkgebouw van de Samenwerkingsgemeente aan de Veldhorststraat, theater Floralis, de Salemkerk, Museum de Zwarte Tulp, de voormalige Rijks Tuinbouwschool en de Zemelpoldermolen. Ook het kerkje aan  de Princessenstraat is open. Naast ‘Leermomenten’ en muziek kunt u ook van de binnenkant en de buitenkant van deze monumenten genieten.

Muziekprogramma

Ook het muziekprogramma is gehalveerd, vanwege hetzelfde risico wat coronabesmetting betreft. Maar er is toch voor elk wat wils. De voorzitter van het Comité Open Monumentendag, Eric Prince, hoopt dat Open Monumentendag door kan gaan en dat het toch een leerzame dag wordt, zonder  besmetting uiteraard. Kijk voor meer informatie op de folder van het comité en houd de website van de VOL (Oudlisse.nl) en andere (sociale) media in de gaten. Voor diverse dingen moet men zich tevoren aanmelden.

Foto: In de Vergulde Zwaan is een tentoonstelling over het onderwijs van griffel tot PC.
Foto: Chris Balkenende

 

Open monumentendag met Salvatori

/in /door

Salvatori doet mee met de open Monumentendag. De geschiedenis van het gebouw aan de Wagenstraat wordt beschreven.

Sporen van vroeger  (LisserNieuws)                                               

10 september 2019

door Nico Groen

Op 14 september is het weer Open Monumentendag. Dan zetten deelnemers weer hun gebouwen open voor elke geïnteresseerde bezoeker. Naast de gebruikelijke  deelnemers zijn er dit jaar ook weer een aantal nieuwe eigenaren van  panden die hun poorten open  zetten. Een daarvan is Salvatori, Wagenstraat 33.

Dit verenigingsgebouw hoort bij de Samenwerkingsgemeente (SWG gemeente) waarvan een kerkgebouw aan de Veldhorststraat staat. Salvatori is vaak opengesteld voor onder andere buurtbewoners en als eetcafé. De reden dat de beheerders mee willen doen, is dat zij ook aan andere Lissers willen laten zien wat er allemaal in Salvatori te doen is. Zij timmeren daarmee graag aan de weg. Het gebouw uit 1927 oogt niet zo imposant. Alleen de voorkant zonder verdieping is te zien.  Het heeft een plat dak.  Omdat het gebouw achtereenvolgens voor verschillende doeleinden is gebruikt werd de binnenkant  diverse keren veranderd.

Groene Kruisvereniging op Wagenstraat 33

Dokter D. Blok nam in 1903 het initiatief om in Lisse een Groene Kruisvereniging (openbaar consultatiebureau) op te richten, samen met onder anderen dokter M. de Graaf en dokter F. Haase. Een belangrijke doelstelling van de vereniging was het voor­komen van ziekten door het opsporen hiervan en het bevorderen van de algemene gezondheid van de bevolking door ‘Reinheid en ontsmetting’. 

De ruimtes, die werden gebruikt waren al spoedig te klein. Mejuffrouw C. Scheepmaker, die het magazijn beheerde, gebruikte zelfs een hooizolder om ligstoelen en ledikanten te bergen. Dat was lastig omdat men er in het donker niet goed bij kon. Na veel vijven en zessen kwam er een nieuw

stenen gebouw aan de Wagenstraat 33. Dat werd in 1927 gerealiseerd. Voor de klanten van het consultatiebureau was er een entree aan de zijkant. Aan de voorkant waren in het midden twee deuren met daarachter een brede gang, Deze twee deuren zijn een stukje naar rechts verplaatst. Er is nu geen raam meer naast aan die kant.

Eind jaren vijftig voldeed het kruisgebouw niet meer aan de wensen van het Groene Kruis. Daarom werd er voor het Groene Kruis een nieuw gebouw gerealiseerd op de hoek van de Wilhelminastraat met de Nassaustraat. Dat staat er nog steeds.

Kerken

De Gereformeerde kerk (bij de Klister) had behoefte aan uitbreiding van het verenigingswerk. Daarom werd in 1960 het kruisgebouw overgenomen van het Groene Kruis. Het gebouw ging toen Salvatori heten, wat ‘Redder’ betekent. Daar werd voornamelijk het jeugdwerk ondergebracht. Daarnaast was de Christelijke bibliotheek er gevestigd. Ook het koor Excelsior heeft er jarenlang geoefend. In de jaren tachtig ontstond er behoefte om het verenigingswerk dichter bij de kerk onder te brengen. Daarom werd in 1982  de Klister rondom de Gereformeerde kerk gerealiseerd en werd Salvatori verkocht aan een van de voorlopers van wat nu de Samenwerkingsgemeente (SWG gemeente) is.

Het wordt nu dus gebruikt als buurhuis en als verenigingshuis.

Foto. In 1960 kocht de Gereformeerde kerk Salvatori van het Groene Kruis. Het werd toen helemaal opgeknapt. Foto: Gereformeerde kerk

 

Evenementen

Niets gevonden

Uw zoekopdracht leverde helaas geen artikelen op