Posts

HOBAHO 100 jaar

Sporen van vroeger  (LisserNieuws)                                                             

11 mei 2021

door Nico Groen

Dit voorjaar is het 100 jaar geleden dat de N.V. Hollands Bloembollenhuis, later HOBAHO genoemd, werd opgericht door de heren HOman, BAder en HOgewoning. Na succesvol samengewerkt te hebben, besloten zij in 1921 bollenveilingen te gaan organiseren. Later werd ook een bemiddelingsbureau, een testcentrum en een bollenbewaarcentrum opgericht.

De oprichters dachten in 1921 aan de ruimten van hotel De Witte Zwaan aan ’t Vierkant genoeg te hebben om de aanvoer voor hun veiling onder te brengen. Dat was ernstig onderschat. Er kwamen zoveel bollen, dat het grootste gedeelte buiten moest staan. Zij pakten het jaar daarop de zaken meteen groot aan. Aan de Haven in Lisse lieten zij een hal neerzetten van 4200 vierkante meter, waarvan 500 m2 sloot, zodat de aanvoer per schip binnengevaren kon worden. Het was een complete hangar uit Duitsland. In 1924 werd in de hangar een ontvangstruimte, een kantoor en een veilingzaal met 250 stoelen en een elektrisch afmijntoestel (veilingklok) gebouwd. In 1928 was de hangar te klein voor het steeds maar toenemend aantal bollen. Er werd toen een nieuwe hal van 2.000 m2 direct achter de hangar aangebouwd. In de loop van de jaren werden er nog drie hallen aan de oostkant bijgebouwd. Ook land en andere panden werden aangekocht, zodat het totale complex 4.36 ha besloeg. In 1925 werd gestart met een eigen weekblad, ‘de Hobaho’, later ‘Vakwerk’. In eerste instantie werd dit gedrukt bij drukkerij Imperator, daarna (1975) in eigen beheer bij Hobaho zelf in een aangekocht pand aan de overkant, aan de 1e Havendwarsstraat 4. Daar is nu o.a. de Vereniging Oud Lisse gehuisvest. In de loop der jaren werden de hallen voor talloze evenementen voor de Lissese bewoners gebruikt.

Witte Zwaan

De eerste veiling werd dus gehouden in hotel De Witte Zwaan, dat rond 1970 is gesloopt. De witte zwaan vormt sinds die tijd het beeldmerk (logo) van de veiling ter herinnering aan de plek waar het begon. Zo waren er twee witte zwanen op het dak aan de voorkant van het gebouw bij de Haven. Ook op alle manden was een witte zwaan geschilderd. Dit ook ter onderscheid van de manden van andere manden.

Hallen niet meer nodig

Door veranderende omstandigheden werd in 2003 de veilingklok opgeheven en waren de hallen niet meer nodig voor de bollenaanvoer. Daarom nam Hobaho zijn intrek in een groot pand aan de overkant aan de Grachtweg. In 2018 werd de mogelijkheid geboden naar de Prof. Van Slogterenweg te verhuizen. De zwanen waren bewaard gebleven en staan nu pontificaal te pronken voor de hoofdingang van het nieuwe pand, waar ook het Testcentrum is gevestigd.

Het gebied van de voormalige veilinghallen is inmiddels ontwikkeld tot een nieuw stukje van het Centrum van Lisse: het Havenkwartier, dat in 2019 een feit werd. Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan een artikel over Hobaho van Arie in ’t Veld in het eerste nummer van 2021 van het Nieuwsblad van de VOL.

Foto: Op de veilingdagen was het een drukte van belang in Lisse.
Foto uit het Nieuwsblad de VOL

 

Overhandiging vaandel “Trouw moet Blijken”

Jos van Bourgondiën,

maandag 15 februari 2021

Op 15 februari 2021is in de Vergulde Zwaan door Martin Meulemans en Marco Kleijhorst, vertegenwoordigers van muziekvereniging Da Capo het vaandel van de voormalige Lissese harmonievereniging “Trouw moet Blijken” overhandigd aan Eric Prince, Annette Heus in het bijzijn van Chris Balkenende en Jos van Bourgondiën, vertegenwoordigers van de Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse”. Het spreekt vanzelf dat dit vaandel een prominente plek krijgt in de Vergulde Zwaan.

 

 

 

1

 

50 jaar ‘Groen&Bloei’ in Lisse

Sporen van vroeger (LisserNieuws)

 22 december 2020

door Nico Groen

‘Groei&Bloei, afdeling Bollensteek’ werd 50 jaar geleden opgericht. Toen heette de vereniging nog niet zo. De naam was toen ‘De Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde, afdeling Lisse’ Afgekort tot KMTP Lisse. Het was een van de vele afdelingen van deze landelijke vereniging. De afdeling werd opgericht door mevrouw Grimme van Bloemisterij Grimme aan de Heereweg. Voorzitter werd Wim Grimme, die nu al 50 jaar bestuurslid is, waarvan al die tijd voorzitter of vicevoorzitter.

Weliswaar waren er al afdelingen in Bennebroek, Rijnsburg en Noordwijk, maar mevrouw Grimme vond dat Lisse een eigen afdeling verdiende. In korte tijd werden de vereiste 100 handtekeningen voor de oprichting van een eigen afdeling verzameld en men ging enthousiast aan de gang. In het begin waren er voornamelijk lezingen met diapresentatie over plantensoorten en ecologisch natuurbeheer, zoals bijvoorbeeld in bermen langs de snelwegen. Later kwamen daar tuinen en natuurgebieden bij.

De mogelijkheid deed zich voor om van de gemeente grond aan de Rijnsloot bij de zemelmolen te gebruiken om een Heemtuin te maken. Men ging in 1971 heel enthousiast aan de slag om allerlei biotopen te creëren en een vijver te realiseren. Zo werd er bijvoorbeeld lössgrond uit Limburg gehaald. Martin Koning en zijn vrouw kweekten wilde planten in de Engel, waarvan het zaad werd gebruikt in de Heemtuin of werd verkocht.

Vrij snel kwam de klad in de heemtuin. Veel planten en andere dingen werden door de jeugd vernield. Er was zelfs een crossbaantje ontstaan. De animo bij de vrijwilligers verdween daardoor. Dat bleef zo doormodderen tot Marjan Stelder 30 jaar geleden de regie overnam. Als eerste werd een groot hek gemaakt vanwege de vernielingen. De Heemtuin kwam toen op eigen benen te staan en floreert sinds die tijd erg goed. Groei&Bloei is er nog steeds zijdelings bij betrokken.

Tuinkeuringen

In 2004 kwamen tuinkeuringswedstrijden in beeld. De tuinkeuring werd als eerste in Noordwijkerhout georganiseerd. Later volgden Lisse, Sassenheim en Hillegom. De prijsuitreikingsavonden met presentaties van de gewonnen tuinen waren iedere keer een groot succes met volle zalen. Dit was goed voor het ledenaantal en de bekendheid van Groei&Bloei. Het kostte veel mankracht om in 4 plaatsen 3 keer per jaar te keuren en foto’s te nemen. De vereniging heeft de tuinkeuringen tot 2012 volgehouden. Toen volgden algauw de opentuindagen in Noordwijkerhoud.

Andere activiteiten, die in de loop van de tijd zijn opgestart en nog steeds lopen zijn de bloemenworkshops, een bloemschikwedstrijd, de bloemschikcursussen en de tuinclub.

Als lid van Groei&Bloei betaal je contributie en krijg je het blad Groei&Bloei gratis thuisgestuurd. Er zijn in de loop van de jaren veel bladen op het gebied van groen en tuinen bijgekomen. Deze zijn vaak wat goedkoper dan het lidmaatschap van de vereniging. Daardoor liep het ledental de laatste 10 jaar landelijk sterk achteruit. Zo ook in de Bollenstreek. De afdelingen in Rijnsburg, Bennebroek en Noordwijk werden opgeheven. Lisse heeft de leden overgenomen en heet sinds die tijd Groei&Bloei afd. Bollenstreek. Voor meer info kunt u terecht op de website van de vereniging: Bollenstreek.groei.nl.

Foto: De kerstworkshops trekken altijd veel deelnemers.
Foto Groei&Bloei

 

Foto: De kerstworkshops trekken altijd veel deelnemers

Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse”

 50-jarig jubileum The Flags

Sporen van vroeger (LisserNieuws)                                               

8 december 2020

door Nico Groen

Voetbalvereniging SIZO uit Hillegom had een afdeling met honkballers die op de voetbalvelden speelde. Op een  gegeven moment mochten zij niet meer op de voetbalvelden spelen vanwege de schade die dat veroorzaakten. In 1970 was in Lisse een softbalvereniging opgericht. De honkballers uit Hillegom trokken in bij de softballers in Lisse. Vanaf die tijd heet de vereniging officieel ‘De honk- en softbalvereniging  The Flags’. Dat in nu 50 jaar geleden.

 

Yvonne Burga en haar man Loek Dijkman van Topa Verpakkingen BV, indertijd aan de Grevelingstraat gevestigd, hebben The Flags opgericht. Yvonne kwam uit Heemstede en speelde in Bloemendaal softbal in de hoogste afdeling. Toen zij in Lisse kwam wonen, miste zij het softballen. Dat vond haar man zo erg, dat hij kordaat The Flags in Lisse oprichtte. Hij was ook de eerste voorzitter. Yvonne heeft de naam verzonnen. De oude naam voor Lisse was Lis. Lis is ook een plant uit de irisfamilie. In Amerika heet die plant flag. De vereniging is daarnaar vernoemd. Dus Lisse op zijn Amerikaans. Een iris staat ook in het logo van de club.

 

Het eerste jaar werd met 1 damesteam gestart. Loek Dijkman keek altijd vooruit en wilde meer. Hij wilde al snel een  eigen veld met verlichting hebben en na de komst van de honkballers uit Hillegom kwam dat veld met die verlichting al gauw.

Door de komst van de honkballers uit Hillegom groeide de vereniging als kool. Ook veel honkballers uit Haarlen kwamen in Lisse spelen. Op een gegeven moment was The Flags  een van de grootste vereniging van Nederland. Halverwege de jaren negentig speelde het eerste herensoftbalteam zelfs hoofdklasse. Zij bleven 19 jaar lang op hoog niveau spelen. In 1985 (vanwege de aanleg van de randweg) verhuisde de club naar een ander terrein, daar waar zij nu nog spelen met tegenwoordig een kleine maar goede accommodatie. De velden liggen tussen de Van Lyndenweg en de atletiekvereniging De Spartaan aan de Spekkelaan.

 

Aantrekkelijke sport voor de jeugd

The Flags is de enige honk- en softbalvereniging in de Duin- en Bollenstreek en heeft daardoor een regionaal ledenbestand. Het is een echte vriendenvereniging waar gezelligheid vooropstaat en menig lid al heel lang meeloopt. De honkbalwedstrijden zijn  in het weekend, maar de softbalwedstrijden en trainingen zijn in de avonduren.

Eén van de zorgen van het bestuur is de aanwas van jonge leden. Het is niet zo vanzelfsprekend dat jongeren gaan honk- of softballen. En dat terwijl het een hele leuke teamsport is om te doen. Volgens Nico Assendelft, al heel lang vrijwilliger daar, doet de vereniging er alles aan om jongeren erbij te betrekken. Zo is er contact met het Fioretticollege en lagere scholen. Vanuit de scholen zou georganiseerd kunnen worden dat de leerlingen eens kunnen proeven aan honkbal of softbal.

Informatie over deze zomersporten is de vinden op de website KNBSB van de Koninklijke  Nederlandse Baseball en Softbal Bond en op de website van The Flags in Lisse.

Dat The Flags 50 jaar bestaan willen zij weten.
Foto: Nico Assendelft

Foto: Dat The Flags 50 jaar bestaan willen zij weten.

Foto: Nico Assendelft

Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse”

Open monumentendag met Salvatori

Salvatori doet mee met de open Monumentendag. De geschiedenis van het gebouw aan de Wagenstraat wordt beschreven.

Sporen van vroeger  (LisserNieuws)                                               

10 september 2019

door Nico Groen

Op 14 september is het weer Open Monumentendag. Dan zetten deelnemers weer hun gebouwen open voor elke geïnteresseerde bezoeker. Naast de gebruikelijke  deelnemers zijn er dit jaar ook weer een aantal nieuwe eigenaren van  panden die hun poorten open  zetten. Een daarvan is Salvatori, Wagenstraat 33.

Dit verenigingsgebouw hoort bij de Samenwerkingsgemeente (SWG gemeente) waarvan een kerkgebouw aan de Veldhorststraat staat. Salvatori is vaak opengesteld voor onder andere buurtbewoners en als eetcafé. De reden dat de beheerders mee willen doen, is dat zij ook aan andere Lissers willen laten zien wat er allemaal in Salvatori te doen is. Zij timmeren daarmee graag aan de weg. Het gebouw uit 1927 oogt niet zo imposant. Alleen de voorkant zonder verdieping is te zien.  Het heeft een plat dak.  Omdat het gebouw achtereenvolgens voor verschillende doeleinden is gebruikt werd de binnenkant  diverse keren veranderd.

Groene Kruisvereniging op Wagenstraat 33

Dokter D. Blok nam in 1903 het initiatief om in Lisse een Groene Kruisvereniging (openbaar consultatiebureau) op te richten, samen met onder anderen dokter M. de Graaf en dokter F. Haase. Een belangrijke doelstelling van de vereniging was het voor­komen van ziekten door het opsporen hiervan en het bevorderen van de algemene gezondheid van de bevolking door ‘Reinheid en ontsmetting’. 

De ruimtes, die werden gebruikt waren al spoedig te klein. Mejuffrouw C. Scheepmaker, die het magazijn beheerde, gebruikte zelfs een hooizolder om ligstoelen en ledikanten te bergen. Dat was lastig omdat men er in het donker niet goed bij kon. Na veel vijven en zessen kwam er een nieuw

stenen gebouw aan de Wagenstraat 33. Dat werd in 1927 gerealiseerd. Voor de klanten van het consultatiebureau was er een entree aan de zijkant. Aan de voorkant waren in het midden twee deuren met daarachter een brede gang, Deze twee deuren zijn een stukje naar rechts verplaatst. Er is nu geen raam meer naast aan die kant.

Eind jaren vijftig voldeed het kruisgebouw niet meer aan de wensen van het Groene Kruis. Daarom werd er voor het Groene Kruis een nieuw gebouw gerealiseerd op de hoek van de Wilhelminastraat met de Nassaustraat. Dat staat er nog steeds.

Kerken

De Gereformeerde kerk (bij de Klister) had behoefte aan uitbreiding van het verenigingswerk. Daarom werd in 1960 het kruisgebouw overgenomen van het Groene Kruis. Het gebouw ging toen Salvatori heten, wat ‘Redder’ betekent. Daar werd voornamelijk het jeugdwerk ondergebracht. Daarnaast was de Christelijke bibliotheek er gevestigd. Ook het koor Excelsior heeft er jarenlang geoefend. In de jaren tachtig ontstond er behoefte om het verenigingswerk dichter bij de kerk onder te brengen. Daarom werd in 1982  de Klister rondom de Gereformeerde kerk gerealiseerd en werd Salvatori verkocht aan een van de voorlopers van wat nu de Samenwerkingsgemeente (SWG gemeente) is.

Het wordt nu dus gebruikt als buurhuis en als verenigingshuis.

Foto. In 1960 kocht de Gereformeerde kerk Salvatori van het Groene Kruis. Het werd toen helemaal opgeknapt. Foto: Gereformeerde kerk

 

 Coöperatieve bollenveiling 100 jaar

Deze maand wordt gevierd dat de coöperatieve bloembollenveiling (nu CNB) 100 jaar bestaat. De geschiedenis wordt weergegeven.

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)                                     

2 januari 2019

door Nico Groen

Deze maand wordt gevierd dat de coöperatieve bloembollenveiling (nu CNB) 100 jaar bestaat. Ter gelegenheid hiervan wordt er op 8 en 9 januari 2019 een speciale bloemen-show en een expositie over het verleden in het hoofdkantoor van de CNB Lisse,  Heereweg 347 gehouden. De tentoonstelling is mede opgesteld door vrijwilligers van de Vereniging Oud Lisse.

 Veiling West-Friesland

Op 16 januari  1919 was de officiële oprichting van Bloembollenveilingsvereeniging West-Friesland door de KAVB-afdelingen Andijk, Bovenkarspel en Enkhuizen. De eerste bollen werden die zomer verkocht in de uitspanning  ‘Het Roode Hert’ in Bovenkarspel. De start van de coöperatieve bollenveiling was dus 100 jaar geleden. Omdat het een coöperatie was, hadden de leden het voor het zeggen en dat is nog steeds zo. Bij andere destijds gebruikelijke verkoopmethoden waren er nogal eens misstanden: vandaar de oprichting. Het ging zo goed dat men in 1925 een eigen veilingzaal met opslagruimte voor de bollen bouwde. In de loop der jaren werd er steeds meer uitgebreid voor de steeds maar toenemende aanvoer en voor bewaarruimten van de bollen.

HBG

De Coöperatieve veilingsvereeniging voor Bloembollenkweekers werd in 1924 opgericht door afdeling Lisse van het Hollandsch Bloembollenkweekersgenootschap (HBG). De HBG was in Haarlem opgericht in 1895 om de kwekersbelangen beter te kunnen behartigen. De veiling heette later ook gewoon HBG.

De coöperatie kocht van Gerrit van Parijs & Zn. een stuk grond aan de Grachtweg.  Daar werd in 1925 een veilingloods en veilingzaal met kantoorruimte gebouwd. De bollen konden worden aan- en afgevoerd over de weg of via het water van de Gracht.

Op deze plek woedde op 18 juni 1954 een grote brand, die het kantoor van de HBG in de as legde. Het kantoor was niet te redden en moest worden gesloopt. Onder architectuur van de bekende Lissesse architect Paardekooper werden in datzelfde jaar een nieuw kantoorgebouw en veilingzaal gerealiseerd.

fusie tussen Bovenkarspel en Lisse

In 1975 volgde de fusie tussen coöperatieve veilingen West-Friesland in Bovenkarspel en de HBG in Lisse. De naam van de fusiecoöperatie werd Coöperatie Nederlandse Bloembollencentrale (CNB).

Toen in 2006 de CNB verhuisde, besloot het gemeentebestuur de grond te kopen. Men vond dat het markante hoofdgebouw niet gesloopt mocht worden, maar een passende bestemming moest krijgen. Dit is dus uiteindelijk, na een zorgvuldige verbouwing, een theater met bioscoop geworden: FloraLis. Hierdoor blijft dit cultuurhistorische pand behouden. Het is nu een gemeentelijk monument.

Bovenstaande gegevens komen hoofdzakelijk uit een uitgebreid artikel van Arie in ’t Veld uit het Nieuwsblad van de VOL van april 2006.

Lees hier dit artikel.

 

Oude foto van de HBG

Deze maand wordt gevierd dat de coöperatieve bloembollenveiling (nu CNB) 100 jaar bestaat. De geschiedenis wordt weergegeven.

De Watervrienden bestaan 50 jaar

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

4 december 2018

door Nico Groen

In 1968 werd zwemvereniging ’De Watervrienden Lisse’ opgericht. Precies 50 jaar geleden dus. In september 1968 werd de eerste officiële ledenvergadering gehouden en het bestuur gekozen. Dat werden Jan Weerman als voorzitter en Ada van Kampen, Theo Reeuwijk, Jo van Hilten, Mara Dorrestijn, Jacques Dierix, Bram Dreef en Ron Dreef als overige bestuursleden. Het zwembad De Lis was bij de oprichting nog niet eens in gebruik. Dat opende pas in augustus 1969.

 Het gaat De Watervrienden voor de wind

Het belangrijkste doel van de vereniging is het behalen van zwemdiploma’s. Het ging goed met zwemvereniging De Watervrienden Lisse. In april 1971 waren er al bijna duizend leden. Er werden zwemwedstrijden gehouden. De vereniging organiseerde een waterfeest op het Comomeer. Ook werd er deelgenomen aan watersportevenementen op de Bosbaan in Amsterdam, de Zeemijl in Rockanje, een evenement in IJmuiden en een sportdag voor de jeugd in Haarlem. De zwemfeesten op het Comomeer werden een jaarlijkse traditie. Bijvoorbeeld in 1973 werd met behulp van de Heemsteedse Reddingsbrigade en de afdeling Lisse van de EHBO een groots zwemfeest op touw gezet met onder andere demonstraties waterskiën en zwemwedstrijden over 1.000 en 500 meter.

In de jaren zeventig werd acht keer achter elkaar het kampioenschap van het gewest Zuid-Holland veroverd. Van de 35 zwemnummers die moesten worden afgewerkt, werden die in 1979 21 keer door de Watervrienden gewonnen. Dat jaar werd de wedstrijdploeg onder leiding van trainer Theo van Diest in Tilburg voor de tweede maal Kampioen van Nederland.

Het jaar daarop werd de ploeg weer kampioen. De Watervrienden mochten toen de wisselbeker houden. Vele jaren werd door de wedstrijdzwemmers met 2 ploegen meegedaan aan de jaarlijkse Bondskampioenschappen. De zwemmers van de Watervrienden kwamen altijd met heel veel medailles thuis.

 Olympiër Hans Kroes

Hans Kroes is ongetwijfeld landelijk het bekendste lid van de Watervrienden geweest. Hij nam namelijk met de zwemploeg in 1988 deel aan de Olympische Spelen in Seoul. De jeugdige Lisser was eerst lid van De Watervrienden, maar trainde larer bij de kring van de Heemsteedse Polo Club onder leiding van Wim Geurtsen. Keihard trainde de zwemmer om naar Seoul te kunnen. Heel vaak lag hij ’s morgens om een uur of vijf al in de Lis. Twintig uur in de week. Dan was ook trainer Theo van Diest daar al druk bezig.

Boek ‘Lisse in de jaren tachtig’

Bovenstaande komt voor een deel uit het pas uitgekomen boek ‘Lisse in de jaren tachtig’ geschreven door Arie in ’t Veld. Dit boek is verkrijgbaar bij de plaatselijke boekhandel. Het is een vervolg op ‘Lisse in de jaren vijftig’, ‘Lisse in de jaren zestig’ en ‘Lisse in de jaren zeventig’. Deze uitgaven zijn voor deze column ook geraadpleegd. ‘Lisse in de jaren zeventig’ is ook nog verkrijgbaar.

 

De wedstrijdzwemmers zijn altijd heel succesvol geweest. Foto: Website Watervrienden Lisse

Het pand van de Coöp is een gemeentelijk monument

Het pand van de honderdjarige  COOP op de hoek van de Kanaalstraat en Kapelstraat is gebouwd in 1929. Het gebouw wordt beschreven.

Sporen van vroeger   (Lisser Nieuws)                                              

20 november 2018

door Nico Groen

In een vorige column van Sporen van Vroeger ging het over de oprichting op 27 september 1918 van de Coöperatieve Verbruiksvereniging “Onderling Belang door Steun verkregen”. Dit jaar dus 100 jaar geleden. Men begon in een klein winkeltje (waar nu Roobol zit) aan de Kapelstraat. Later werd dit uitgebreid  met een groot pand van 1200 m2  op de hoek van de Kapelstraat met de Kanaalstraat, waar nu opticien Bril Jan’t is gevestigd (Kapelstraat 2).

Dit laatste pand is gebouwd in 1929. De winkel met bovengelegen woonhuis is een gaaf voorbeeld van de architectuur uit die tijd. Architect C.W. Barnhoorn uit Lisse ontwierp dit pand in de stijl van de Amsterdamse School. Naast het winkelpand stond in de Kapelstraat oorspronkelijk de woning van de bedrijfsleider. Dit pand is in 1969 gesloopt. Daar wordt nu gebouwd om er bovenwoningen te realiseren.

Het hoekpand heeft een rechthoekige plattegrond en bestaat uit twee bouwlagen onder een samengesteld schilddak. Dat is een daktype dat wordt gevormd door twee driehoekige dakvlakken aan de korte kant en twee trapeziumvormige dakvlakken aan de lange kant van het gebouw. De muren van het noordelijk gedeelte (aan de Kanaalstraat) zijn iets hoger opgemetseld, waardoor de vensteropeningen in het hogere muurvlak op de 1e verdieping groter zijn. Het dak is hier ook hoger. Dat is ook de reden, dat het een samengesteld schilddak wordt genoemd. Het zijn eigenlijk twee daken.
De gevels zijn opgebouwd uit rode baksteen in kettingverband. De vensteropeningen op de begane grond worden omlijst door bakstenen pilaren voorzien van decoratief metselwerk. Deze zijn aan de bovenkant afgesloten door natuurstenen ornamenten. Een horizontale doorlopende, ronde latei boven de vensteropeningen verbindt het geheel met elkaar.

Er waren 3 winkels in het pand

Rechts in de kopgevel aan de Kanaalstraat is de toegang tot de bovenwoning (Kanaalstraat 56). In de afgeschuinde hoek bevindt zich de entree met een deuromlijsting van betonnen blokken. Vroeger was er aan de kant van de Kapelstraat een portiek met 2 haaks op elkaar staande deuren. Op de foto is het portiek te zien. Links was de deur naar conservenafdeling en rechts naar de kruidenierswinkel. Er waren  oorspronkelijk dus 3 winkels in het pand. Aan de kant van de Kanaalstraat verkocht men manufacturen. In 1959 is het portiek vervangen door een raam en werd het geheel één kruidenierszaak. De verkoop van manufacturen verhuisde toen naar Kapelstraat 6, waar nu Roobol zit. In 2006 stopte de Coöp met de verkoop van alles.

Nieuwe website van de VOL 

Bovenstaande gegevens komen voor een deel van de nieuwe website van de VOL: www:oudlisse.nl. Bij aanklikken van het hoofdstuk Monumenten  vindt u bij de gemeentelijke monumenten o.a uitleg over Kanaalstraat 56. Op de website staat bij het hoofdstuk Nieuws ook een uitnodiging voor een lezing voor vanavond, 20 november om 20.00 uur over archeologisch onderzoek in de Bollenstreek, met nadruk op Lisse.

Het pand uit 1929, daarachter het huis van de beheerder met daarachter het eerste winkeltje. Foto: OudLisse.nl

Winkelcoöperatie 100 jaar geleden opgericht

Sporen van vroeger  (Lisser Nieuws)                                                           

6 november  2018

door Nico Groen

Op 27 september 1918 werd officieel de Coöperatieve Verbruiksvereniging “Onderling Belang door Steun verkregen” opgericht. Dit jaar dus 100 jaar geleden. Het was net voor de afloop van de Eerste Wereldoorlog. Er was armoede, honger en weinig  beschikbaar voor de eerste levensbehoeften. Er werden die jaren heel veel coöperaties in het leven geroepen om gezamenlijke voordelen te behalen. Het was een katholieke coöperatie. Men begon in een klein winkeltje (waar nu Roobol staat) aan de Kapelstraat. Later werd dit uitgebreid tot totaal 1200 m2  met een groot pand op de hoek van de Kapelstraat met de Kanaalstraat, waar nu opticien Bril Jan’t is gevestigd. Dit gebouw is in 1929 gerealiseerd in de stijl van de Amsterdamse School. C.W. Barnhoorn was de architect. Het is nu een gemeentelijk monument.

Voor arbeidersgezinnen

Zo’n verbruikscoöperatie was vooral bedoeld voor arbeidersgezinnen. Voor een paar gulden konden katholieke arbeiders lid worden. Dat bedrag hoefde niet in één keer te worden betaald. Door in termijnen te betalen kon ieder arbeidersgezin lid worden. Omdat het een coöperatie was werd de winst als dividend uitbetaald. De winkel bewaarde alle bonnetjes. Aan het einde van het jaar kregen de leden over het totaal van de bonnetjes een paar procent dividend.

De grote bloeiperiode van de Coöp, zoals de coöperatieve vereniging genoemd werd, lag in de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw. In die tijd leefde het coöperatief denken nog volop en waren de zuilen ook nog volop aanwezig in het dagelijks leven. Zo was er aan de Heereweg ook een protestante verbruikerscoöperatie, die ‘Ons Belang’ heette.

De RK Coöp begon met een kruidenierswinkel. Al gauw werd dit uitgebreid met een  manufacturenhandel. Daarna kwam er een bakkerij, een steenkolenhandel en een meubelhandel bij. In de hoogtijdagen telde de Coöp (Onderling Belang) 1900 leden. Vrijwel alle katholieke arbeiders in Lisse waren lid.

In de jaren zestig hechtte men  meer aan individualisme en de verzuiling werd  minder. De winkels van Onderling Belang gingen onvoldoende met hun tijd mee. De gebouwen waren daar ook niet echt geschikt voor. Er waren steeds minder leden, ook door het overlijden van trouwe leden. De meubelzaak en de cooking-winkel hielden het het langst vol. In 2006 sloten de winkels echter hun deuren.

Subsidie van voorheen de Coöp

Daarmee was het echter niet afgelopen. Als steunfonds werd de ‘Stichting voorheen Coöp Onderling Belang’ opgericht. Dit werd gedaan om in de geest van de oprichters in 1918 voor de Lissese gemeenschap iets te betekenen. De netto huuropbrengsten komen in het steunfonds terecht. Dit geld is beschikbaar als subsidie voor doelen met algemeen belang voor Lisse, zoals bijvoorbeeld het Oranje-Comité en het Comité Open Monumentendag. De VOL kreeg voor het maken van het boek ‘Wandel en Fietsroutes langs bomen in Lisse’ ook subsidie. Dit boek is nog steeds verkrijgbaar bij de VOL.

 

Het voormalig pand van de Coöp is een gemeentelijk monument. Foto: BeeldbankLisse.nl

 

 

Het Patronaatsgebouw is 100 jaar oud

Het patronaatsgebouw is in 1918 gebouwd in opdracht van de St. Agathaparochie.

Sporen van vroeger (Lisser Nieuws)

31 juli 2018

 Nico Groen

Het patronaatsgebouw is in 1918 gebouwd in opdracht van de St. Agathaparochie. Precies 100 jaar geleden dus. Een goede gelegenheid om het gebouw en zijn voorgeschiedenis op Bondstraat 13 te beschrijven. Heden ten dage is dansschool ‘Welkom’ er gevestigd.

Ned. R.K. Volksbond

De afdeling Lisse van de Ned. R.K. Volksbond werd in 1901 opgericht. Het was een organisatie die tot doel had de leefomstandigheden van de katholieke arbeiders te verbeteren. In 1903 werd deze Bond gehuisvest in de noodkerk, die toen niet meer in gebruik was als kerk. Deze kerk stond op de plek waar nu het Franciscushuis staat. De noodkerk moest in 1909 plaats maken voor het Piusgesticht. De Bond moest dus verhuizen. De Agathaparochie had voor dat doel een stuk grond aangekocht van de weduwe J. Vreeburg. Daarheen werd de noodkerk verplaatst. Het verplaatsen van het gebouw werd opgedragen aan de aannemer van het Piusgesticht, de heer A. Beugelsdijk uit Lisse. Hij besloot om het gebouw niet te slopen en te herbouwen maar het bouwwerk te verrollen. Dat duurde maar liefst 4 weken, want het was een groot gebouw van 33 meter lang en 13 meter breed. Het bouwwerk had erg te lijden onder deze verhuizing. Er moest veel hersteld worden, maar de Bond hield haar onderkomen.

In 1918 werd de noodkerk al gesloopt en op deze plaats werd het huidige Patronaatsgebouw, de nieuwe thuishaven voor de Volksbond, gerealiseerd. Precies 100 jaar geleden dus.

Er werd rond die tijd ook een straat aangelegd van de Heereweg naar de pas gerealiseerde Schoolstraat. Die straat werd naar de gebruiker van het nieuwe gebouw vernoemd: de Bondstraat.

Gemeentelijk monument

Het Patronaatsgebouw met 2 verdiepingen en een plat dak werd ontworpen door C.W. Barnhoorn. Hij was toen nog student. In de top van de voorgevel zit een aangesmeerde gevelsteen met het woord ‘PATRONAAT’. Deze gevelsteen is omlijst met rode strengpersstenen. Strengpersstenen zijn harde geperste stenen. Ze zijn harder dan gewone bakstenen en hebben scherpe randen. Ze zijn erg strak, glad en weinig poreus. Daarom nemen deze stenen minder water op dan gewone bakstenen. Ook verwering en vuil krijgen niet veel kans.

De voorgevel heeft bij de dakrand siermetselwerk in een bloktandmotief. Op de top staat een stenen kruis. De zijgevels zijn in dezelfde stijl uitgevoerd.

Achter het pand staat een grote aanbouw van één verdieping met een pannendak.

Gemeentelijk bezit sinds 1973

Het Patronaat bleef tot april 1973 eigendom van de  parochie. Toen werd de gemeente voor 200.000 gulden eigenaar van het gebouw. In dat jaar vestigde dansschool Castelein zich in het Patronaatsgebouw. Ook Radio Boterbloem vond er jarenlang onderdak. Toen Castelein stopte, werd de dansschool overgenomen door Peter en Rachell van der Veek. Zij leiden dansschool ‘Welkom’ al weer ruim 20 jaar in dit gemeentelijk monument.

Een oude foto van het ‘Patronaat’. Foto: Beeldbank Lisse.nl