Kijk nu eens: De appartementen om de Poelmarkt

In het volgende Nieuwsblad zal iets verteld worden over het complex dat bij deze steen hoort. Met dit fragment erbij zal het niet zo moeilijk raden zijn. Natuurlijk zijn
we weer zeer geïnteresseerd in uw aanvullende verhalen.
Eerst uit de doeken doen waar het vorige kleine stukje Lisse vandaan was geplukt. Dan een nieuw stukje steen plaatsen als volgend vraagstuk. Het is wel de bedoeling dat u hier op reageert, want dat vinden wij als redactie dan weer leuk.
Door Liesbeth Brouwer
Nieuwsblad 23 nummer 4 2024
Huizenblokken Vivaldi-, Verdi- en Händelstraat rond winkelcentrum De Poelmarkt
Eerste steen
Natuurlijk had u gezien dat het om een eerste steen ging. Maar had u door dat het in de Poelpolder was? De steen is in 1974 ingemetseld in een appartementencomplex in de Händelstraat. Het leek passend om in het jaar van 400 jaar Poelpolder voor deze rubriek iets te kiezen uit dat gebied. Voordat de steen gemetseld kon worden Vanaf de 60-er jaren werd in de Poelpolder gewerkt aan woningbouw. Voor de sociale woningbouw waren de Lisser woningbouwverenigingen Volksbelang en Het Gezinsbelang actief. De verdeling van de te bouwen woningen verliep in overleg met de gemeente en het huizenbezit van deze verenigingen nam enorm toe. De gemeente verkocht grond aan een woningbouwvereniging met de plicht sociale huurwoningen te bouwen. Het Gezinsbelang, de woningbouwvereniging die het complex rond de Poelmarkt bouwde, bezat bij de start van het bouwen in de Poel 180 huizen. Daar kwamen er in 1966 door nieuwbouw in de Poel 44 bij en dat aantal bleef gestaag groeien. Vroeger bouwde een woningbouwvereniging alleen voor eigen leden. In 1968 had Het Gezinsbelang een wachtlijst van 160 zoekenden! De nood was hoog. Vanaf 1974 werd de toekenning voor een woning geregeld door de toen ingestelde Centrale Woonruimte Commissie waar beide woningbouwverenigingen zich bij aansloten. Dat daarmee nog geen oplossing voor de woningnood kwam weten we ook nu maar al te goed. De eerste winkelvoorzieningen in de Poel waren noodvoorzieningen in garages. Begin 70-er jaren kregen de plannen voor de Poelmarkt concreet vorm. Het werd een min of meer symmetrisch plan met winkels aan beide zijden van een doorlopende wandel/fietsroute naar de nu nog bestaande brug. Het Gezinsbelang zou aan beide zijden van het winkelcentrum 2 woonblokken van 2 bouwlagen bouwen.
De bouwplannen
De woningen zullen “huizen voor beginners” worden, aldus de secretaris van Het Gezinsbelang in de beginfase van het plan voor de woonblokken. Later worden de ambities wat bijgesteld. In 1974 meldt het Leids Dagblad dat Het Gezinsbelang bouwt aan 60 woningen. Men wil ook bereiken dat mensen met een grotere huurwoning die dat eigenlijk niet meer nodig hebben, gaan doorstromen. Belangstellenden moeten zich melden bij de Woonruimtecommissie. De huur wordt fl. 175,- per maand voor een woonkamer van 18,3 m2 en 2 slaapkamers van 11,3 m2 en 6,2 m2. Of dat doorstromen gelukt is weten we niet. De 60 woningen werden er overigens 58 en wel 4 eenkamerwoningen, 52 driekamerwoningen en 2 woningen werden wat groter waardoor ze geschikt werden voor gehandicapten. Dat was in die tijd echt een primeur.
Groen
Met het gereedkomen van dit gedeelte was de eerste fase in de bebouwing van de Poelpolder redelijk afgerond. Er was een leuke, afwisselende bebouwing ontstaan met veel groen op een gebied dat voorheen weidegebied was. De groene uitstraling kostte de nodige inspanning wat geen wonder is bij een ondergrond die eeuwen als weidegrond heeft gediend en waar het nodige zand voor wegen- en huizenbouw overheen gegaan is. Maar nu zijn in de Poelpolder leuke laanbeplantingen te zien in de diverse straten en ook bij de woonblokken rond de Poelmarkt is daar een fraai staaltje van aanwezig. Daar staan Hollandse zuiliepen met een kenmerkende, smalle, hoog opgaande groei die mooi passen op deze plek. De destijds gemaakte keuze voor inheemse bomen blijkt steeds waardevoller te zijn voor het ecosysteem in deze tijd van klimaatverandering.
Nog steeds woningtekort
Woningzoekenden bleven er ook in de jaren ’90. Volgens toegekende provinciale contingenten mocht er worden gebouwd, maar inmiddels was in dit deel van de Poel geen bouwgrond meer beschikbaar. Het Gezinsbelang was een relatief kleine organisatie met een grote onderlinge betrokkenheid. Fred Broersen, met zijn praktijk voor fysiotherapie vlakbij, was bestuurslid. Toen weer eens het probleem van ‘wel mogen bouwen maar geen bouwgrond’ ter sprake kwam, opperde hij het idee van optoppen. Voorzitter Theo van der Lans had zitting in de landelijke koepel huisvesting waar ook dit soort vernieuwende ideeën werden besproken. Het was bovendien in Lisse al vertoond. Op de appartementen van Eikenhorst was ook een extra etage gebouwd. De eerste bewoners daar waren in 1994 tijdelijke gasten van Berkhout dat toen grondig verbouwd werd. Wat bij Eikenhorst kon zou ook bij de appartementen rond de Poelmarkt kunnen stelde Broersen en het bestuur ging akkoord met dit vooruitstrevende idee. Het Gezinsbelang werkte eerder samen met architectenbureau Henri Stol uit Sassenheim, dus daar moest het idee vorm
gaan krijgen.
Optoppen
Eikenhorst leek zo’n fraai voorbeeld, maar technisch was het totaal niet vergelijkbaar. Eikenhorst is gebouwd op zand, in de Poel heb je te maken met een heel andere ondergrond. De technische problemen waren groot en oplossingen duur. De fundering moet natuurlijk voldoende zijn voor het extra gewicht. Een puzzelstuk voor architect Stol. De bestaande houten palen fundering kon maar weinig extra gewicht hebben. Er is daarom gekozen voor houtskeletbouw. Voor Het Gezinsbelang een uitdaging om dit financieel te kunnen realiseren. De eerste verkenningen met een bouwer uit Warmond bleken te resulteren in een aanneemsom die ver boven de begroting van Het Gezinsbelang uitkwam. Bouwbedrijf R.A. van Leeuwen uit Alphen a/d Rijn kon de woningen gelukkig wel realiseren binnen het beschikbare
budget.
De realisatie
Door de vele hobbels werd het project pas in 2000 opgeleverd. Ook begin 2000 waren de woningbouwverenigingen Volksbelang, Het Gezinsbelang en Voorhout gefuseerd tot woningbouwvereniging Trias Woondiensten. Er kwamen 28 houtskeletwoningen boven op het bestaande betonskelet. De eenkamerwoningen werden omgebouwd tot vierkamer maisonettewoningen. De woningen zijn levensloopbestendig en energiezuinig. Mooi is ook dat er in 2 van de 4 trappenhuizen een liftinstallatie kwam. Door koppeling van de blokken met een loopbrug konden alle woningen gebruik maken van de liftvoorziening. Daardoor zijn alle woningen op de galerij geschikt voor mindervaliden. Er is in de bouwperiode door Het Gezinsbelang veel zorg besteed aan de contacten met (toekomstige) bewoners. Het is natuurlijk wel een ongewoon project dat zorgt voor overlast en vragen. Gelukkig is het project door de vindingrijkheid en durf van de bestuurders van destijds en natuurlijk van de creativiteit van architect Stol gerealiseerd en staan en er nu woonblokken die geen saai plat dak hebben, maar heeft het geheel meer allure en een spannende uitstraling gekregen door de ronde dakvormen van de tweede, later gebouwde verdieping.
Met dank aan Fred Broersen en Thomas van ’t Wout voor hun inlichtingen.



































